# MADDE 528
Finansal Tablolarda Öncelikli Uygulama Sırası

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 528. maddesi, bankalar, sigorta şirketleri, finansal kiralama ve faktöring şirketleri gibi özel sektör kurumlarının finansal tablolarını hazırlarken hangi mevzuatın öncelikli olarak uygulanacağını belirleyen bir "öncelik sırası" kuralıdır. Madde üç aşamalı bir hiyerarşi kurar: Öncelikle Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yapılan idari düzenlemeler uygulanır. Bu düzenlemelerde bir konuda hüküm bulunmuyorsa, o sektörü denetleyen kurum, kurul veya kuruluşların özel kanunlarındaki maddeler devreye girer. Eğer özel kanunlarda da düzenleme yoksa, en genel kanun olan Türk Ticaret Kanunu hükümlerine başvurulur. Ayrıca kooperatiflerin finansal tabloları için kendi özel mevzuatı saklı tutulmuştur. Yani bu madde, "hangi kural önce gelir" sorununu çözer ve şirketlerin raporlama yaparken mevzuat çatışması yaşamasını engeller.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir örnekle açıklayalım: Bir faktöring şirketi yöneticisi olduğunuzu varsayalım. Şirketinizin yıllık finansal tablolarını hazırlarken bir alacağın değer düşüklüğü karşılığını nasıl hesaplayacağınız konusunda tereddüte düştünüz. Bu durumda ilk olarak TMS'ye bakmalısınız. TMS'de bu konu düzenlenmişse, doğrudan o standardı uygularsınız. Fakat TMS'de açık bir hüküm yoksa, faktöring sektörünü düzenleyen Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) kendi mevzuatında (örneğin BDDK'nın muhasebe uygulamalarına ilişkin tebliğlerinde) bir kural var mı diye bakarsınız. Özel düzenleme varsa onu uygularsınız. Eğer BDDK mevzuatında da bir boşluk varsa, TTK'nın ticari defterlere ve finansal tablolara ilişkin genel hükümleri devreye girer. Bu sıralama, aynı durumun farklı kurumlarca farklı yorumlanmasının önüne geçer. Özellikle yıl sonu finansal tabloları genel kurulda onaya sunulup ticaret siciline tescil edilirken, tabloların hangi mevzuata göre hazırlandığının doğru beyan edilmesi gerekir. SicilAI olarak önerimiz; mali müşavir ve denetçilerle çalışırken bu mevzuat sırasını yazılı olarak teyit ettirmeniz, bilgi sistemlerinizde TMS ve KGK güncellemelerini takip etmenizdir. Çünkü KGK sık sık yeni standartlar yayımlar ve öncelik sırası değişebilir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Öncelik hiyerarşisini ters uygulamak: Birçok şirket ve hatta bazı meslek mensupları, doğrudan TTK'ya veya özel kanuna yönelerek TMS'deki açık hükmü göz ardı edebiliyor. Bu durum, finansal tabloların gerçeğe aykırı veya eksik hazırlanmasına yol açar.
• Özel kanunlardaki güncel düzenlemeleri kaçırmak: BDDK, SPK, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) gibi kurumlar kendi alanlarına özgü finansal raporlama tebliğleri çıkarır. Bu düzenlemelerin takip edilmemesi, denetim raporlarında olumsuz görüş çıkması veya idari para cezası yaptırımıyla sonuçlanabilir.
• Kooperatif istisnasını göz ardı etmek: Üçüncü fıkra, kooperatiflerin finansal tablolarına ilişkin özel hükümlerin saklı olduğunu söyler. Bir kooperatifin genel TTK hükümlerine göre tablo hazırlaması, kooperatifler mevzuatındaki zorunlu formatlara uymaması anlamına gelebilir.
• TMS ve KGK düzenlemelerini "tek ve sabit" sanmak: Bu standartlar zaman içinde güncellenir, yeni yorumlar yayımlanır. Eski tarihli bir standart görüşüne dayanarak beyanda bulunmak, düzeltme ve yeniden beyan riskini doğurur.