# MADDE 661
Hamile Yazılı Senetlerin Mahkemece İptali

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 661. maddesi, kıymetli evrak niteliğindeki hamile yazılı senetlerin zayi olması hâlinde izlenecek yolu düzenler. Hamile yazılı senet, üzerinde belirli bir hak sahibi adı yazmasa da senedi elinde bulunduran kişiye hak tanıyan belgedir. Pay senetleri, tahviller, intifa senetleri ile kupon belgeleri ve talonlar bu madde kapsamında sayılmıştır. Ancak münferit kuponlar bu iptal prosedürünün dışında tutulmuştur. Senedin tamamı veya senede bağlı kupon tablosu gibi yardımcı belgeler kaybolduğunda, hak sahibinin istemi üzerine mahkeme senedin iptaline karar verebilir. Bu iptal kararı, kaybolan senedin hukuken geçersiz hâle gelmesini sağlar ve hak sahibinin yerine yeni bir belge alabilmesinin önünü açar. Yetkili mahkeme, borçlunun yerleşim yeri; pay senetleri bakımından ise anonim şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesidir. Mahkemenin talebi kabul edebilmesi için dilekçe sahibinin senedin zilyedi olduğunu ve senedi zayi ettiğini inandırıcı bir biçimde ortaya koyması gerekir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir yatırımcının elindeki anonim şirket pay senedi kaybolduğunda, öncelikle şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesi’ne dilekçeyle başvurması gerekir. Dilekçede senedin ne zaman ve nasıl kaybolduğu, senedin zilyedi olduğu ve kaybın kimden kaynaklandığı somut biçimde anlatılmalıdır. Karakol ifadesi veya tutanak gibi deliller mahkemenin kanaatini güçlendirir. Mahkeme iptal kararı verdikten sonra bu karar, şirketin pay defterine işlenir ve hak sahibine yeni bir pay senedi düzenlenebilir. Senedin kupon tablosu ya da talon gibi yalnızca yardımcı bir bölümü kaybolmuşsa, senedin esas bölümünün mahkemeye ibraz edilmesi yeterli kabul edilir. Bu durum, şirketler ve yatırımcılar için süreci hızlandırıcı bir kolaylıktır. SicilAI olarak, şirketlerin bu tür zayi süreçlerinde en çok yetkili mahkeme tespitinde ve dilekçe içeriğinin hazırlanmasında tereddüt yaşadığını görüyoruz; doğru bir yol haritasıyla iptal kararı kısa sürede alınabilir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Yetkisiz mahkemeye başvuru yapılırsa dosya yetkisizlik kararıyla başka mahkemeye gönderilir; bu da haftalarca süre kaybına yol açar.
• Senedin zilyedi olduğu ve zayi olduğu ispat edilemezse talep reddedilir; bu nedenle kayba ilişkin tutanak ve yazışma gibi deliller mutlaka dilekçeye eklenmelidir.
• Münferit kuponlar madde kapsamında olmadığından tek başına bir kupon için iptal davası açılmamalıdır.
• Senedin nama yazılı mı hamile yazılı mı olduğu iyi tespit edilmelidir; nama yazılı senetlerde farklı bir zayi prosedürü uygulanır.
• Mahkeme kararı olmadan şirketin yeni senet düzenlemesi hem şirket hem de yeni hamil açısından hukuki risk doğurur.