# MADDE 669
İpotekli Borç Senedi Özel Hükümleri Saklıdır

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 669, Türk Ticaret Kanunu’nun kıymetli evrak hukukuna ilişkin hükümlerinde yer alan bir “istisna saklı tutma” kuralıdır. “Hamile yazılı senet” deyimi, üzerinde belirli bir lehtar adı yazmayan ve kimin elinde ise o kişinin hak sahibi sayıldığı senetleri ifade eder. Genel kural olarak hamile yazılı senetler, teslim ile devredilir ve iyi niyetli hamil korunur. Ancak bu madde, ipotekli borç senedi ve irat senedi adı verilen iki özel kıymetli evrak türünü bu genel rejimin dışına çıkarır. Bu senetler, hem borçlar hukuku hem de tapu mevzuatına bağlı olarak düzenlenen senetlerdir. Dolayısıyla TTK’daki genel hükümler onlara ancak özel kanunlarına aykırı düşmediği ölçüde uygulanır. Madde, bu senetlerle ilgili özel düzenlemelerin ve tapu sicilindeki işlemlerin aynen geçerli olduğunu hatırlatır. Şirket sahibi ve esnaf açısından bu şu demektir: Önünüze “hamiline yazılı” olarak düzenlenmiş ipotekli borç senedi veya irat senedi geldiğinde, bunu sıradan bir çek veya bono gibi düşünmemelisiniz. Bu senetlere ilişkin usuller, Türk Medeni Kanunu, Tapu Sicili Tüzüğü ve 5582 sayılı Kanun gibi düzenlemelerde aranmalıdır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket, gayrimenkulünü teminat göstererek bankadan kredi kullanmak istediğinde banka genellikle ipotekli borç senedi düzenlenmesini ister. Bu senet, ipoteğin tapuya tescil edilmesiyle birlikte ortaya çıkar ve genellikle bankada saklanır. Örneğin, Bay (X) şirketinin fabrika binası üzerinde lehtarı (Y) Bankası olan bir senet düzenlenir. Senet hamile yazılı olsa bile banka bu senedi devrederken TTK’nın basit teslim kuralını değil, kendi özel sözleşme koşullarını ve ipotek düzenini dikkate alır. Sicil işlemlerinde ise bu senetlerin tapu kütüğünde ipotek şerhiyle birlikte izlenmesi gerekir. Günlük hayatta esnaf, bir müşterisinden bu tür bir senet alacaksa senedin üzerindeki borç miktarı, faiz oranı, ödeme planı ve ipoteğin hangi taşınmaza ait olduğu bilgilerini mutlaka karşılaştırmalıdır. SicilAI üzerinden bu maddenin güncel mevzuatla ilişkisini takip etmeniz, özellikle senet bedeli ile tapu kaydındaki ipotek bedeli arasında tutarsızlık olup olmadığını tespit etmek açısından faydalıdır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Bu senetlere kambiyo senedi (bono/çek) muamelesi yapmak en büyük teknik hatadır. Senedi icraya koyarken örnek 10 ödeme emri değil, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatılmalıdır.
• Hamile yazılı olduğu için senedi alan kişinin hiçbir itiraza tabi olmadan alacaklı sayılacağını zannetmesi yanlıştır. Özel hükümler gereği borçlu, senedin dayandığı temel ilişkiyi ve tapu kaydını inceleyebilir.
• Senet kaybolduğunda veya çalındığında TTK’daki iptal prosedürü yerine özel kanunlardaki kayıp-belge süreçleri izlenmelidir; aksi halde hak kaybı yaşanabilir.
• Tapu sicilindeki ipotek miktarı ile senette yazılı tutar arasındaki uyumsuzluk göz ardı edilmemelidir. Bu uyumsuzluk ileride ciddi itirazlara yol açar.