# MADDE 679
Poliçede Düzenleyenin Sorumluluğu

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, kambiyo senetlerinden biri olan poliçede (çekte değil, poliçede) düzenleyenin (keşidecinin) sorumluluğunu net bir şekilde ortaya koyar. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 679. maddesi, bir poliçeyi düzenleyen kişinin (borçlu adına senedi yazan ve imzalayan taraf), bu poliçenin hem muhatap tarafından kabul edilmemesinden hem de vadesi geldiğinde ödenmemesinden dolayı hamiline (alacaklıya) karşı şahsen sorumlu olduğunu söyler.

Maddenin ikinci cümlesi ise kritik bir istisna getirir: Düzenleyen, poliçenin "kabul edilmemesi" halinde sorumlu olmayacağına dair bir kayıt (örneğin "kabul etmemekten sorumlu değildir" şerhi) koyabilir. Ancak poliçenin vadesinde ödenmemesinden sorumlu olmayacağına dair koyduğu hiçbir kayıt geçerli değildir; böyle bir yazılmış şart, sanki hiç yazılmamış gibi kabul edilir. Yani kanun koyucu, poliçenin ödenmemesi durumunda düzenleyenin sorumluluğunu emredici bir kural olarak düzenlemiştir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Ticari hayatta poliçe, genellikle vadeli satışlarda bir ödeme aracı olarak kullanılır. Diyelim ki (A) şirketi, (B) firmasına mal sattı. (B) firması, borcuna karşılık (C) bankasını muhatap gösteren ve (A) lehine bir poliçe düzenler. Bu senaryoda; düzenleyen (B) firmasıdır. Eğer (C) bankası poliçeyi kabul etmezse (örneğin "kabuldür" yazmaz ve imzalamazsa), (A) şirketi poliçeyi ödenmediği takdirde doğrudan (B) firmasına başvurabilir.

Ancak (B) firması poliçenin üzerine "kabul etmemekten sorumlu değildir" yazarsa, bu durumda (A) şirketi kabul edilmemesi nedeniyle (B)'ye rücu edemez; ancak poliçenin ödenmemesi halinde yine (B)'ye başvurabilir. Ödenmeme sorumluluğundan kurtulmak hukuken imkânsızdır. Sicil ve şirket işlemleri açısından bakıldığında, özellikle kambiyo senetlerine dayalı icra takiplerinde bu madde belirleyicidir. Şirket yetkililerinin, keşideci (düzenleyen) sıfatıyla attığı imzalar, ödenmeyen poliçelerde şirketin mal varlığına haciz gelmesinin en temel dayanağıdır. SicilAI olarak, bu tür senet düzenlemelerinde tarafların birbirini iyi tanımasını ve ödeme gücünü araştırmasını öneriyoruz. Unutmayın ki bu madde sayesinde poliçe, ticari hayatta bir "güvence belgesi" olarak işlev görür.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• "Ödenmemekten sorumlu değildir" şerhi yazmak: Bu şerh kanunen geçersizdir ve yazılması hukuki bir sonuç doğurmaz. Ancak alacaklıyı yanıltabilir, ticari itibarı zedeleyebilir ve gereksiz bir ihtilaf yaratır; bu nedenle poliçeye kesinlikle yazılmamalıdır.
• "Kabul etmemekten sorumlu değildir" şerhinin kapsamını karıştırmak: Bu şerh yalnızca kabul edilmeme durumunda geçerlidir; ödeme aşamasındaki sorumluluğu hiçbir şekilde ortadan kaldırmaz. Hamil, bu ayrımı bilmezse hakkını kaybedebilir.
• Poliçenin kabul edilmesi için süresinde ibraz edilmemesi: Poliçe muhataba kabul için süresinde gösterilmezse, düzenleyenin kabul edilmemeden doğan sorumluluğu sona erebilir. Bu ticari bir hatadır ve alacaklının ciddi zarara uğramasına neden olabilir.
• İmza ve yetki kontrolü yapılmaması: Şirket adına poliçe düzenleyen kişinin imza yetkisinin olup olmadığı araştırılmadan senet kabul edilirse, düzenleyenin sorumluluğu şirkete değil şahsa yüklenebilir; bu da tahsilatı zorlaştırır.
• Protesto ve ihbar sürelerinin kaçırılması: Ödememe halinde düzenleyene rücu edebilmek için noter protestosu çekilmesi ve yasal sürelere uyulması gerekir. Bu süreler kaçırıldığında, madde ile tanınan haklar kullanılamaz hale gelir.