# MADDE 680
Poliçe Eksik Doldurma Anlaşmaya Aykırılık

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

680. madde, kambiyo senetlerinden biri olan poliçelerde (ve kıyasen bonolarda/çeklerde) sıkça karşılaşılan "açık (beyaz) senet" veya "eksik düzenlenmiş senet" uygulamasını düzenler. Bir tacir veya esnaf, ödünç para alırken ya da ticari bir ilişki kurarken, poliçenin üzerindeki bazı boşlukları (örneğin tutar, vade veya keşide yeri) anlaşarak daha sonra doldurulmak üzere boş bırakır. Madde diyor ki: Eğer bu boşluklar, taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı şekilde doldurulursa, bu aykırılık, poliçeyi elinde bulunduran ve iyi niyetli olan üçüncü kişiye (hamile) karşı ileri sürülemez. Ancak hamil, poliçeyi bile bile (kötü niyetle) veya bilmemesi gereken bir ihmal (ağır kusur) ile ele geçirmişse, borçlu bu durumu hamile karşı da savunabilir. Yani kanun, ticari hayatta senedin güvenilirliğini ve dolaşımını korur; borçlunun kendi imzalayıp boş bıraktığı senedin sonradan kötüye kullanılması riskini, iyi niyetli üçüncü kişiye değil, borçluya yükler.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Diyelim ki bir toptancı (borçlu), tedarikçisine (alacaklı) mal karşılığında, tutar kısmı boş ancak imzası ve kaşesi atılmış bir poliçe verdi. Aralarındaki anlaşma, malın faturasının 500.000 TL'ye kesilmesi ve senedin bu tutarla doldurulmasıydı. Ancak tedarikçi, senedi 750.000 TL olarak doldurdu ve bu senedi banka aracılığıyla bir faktoring şirketine veya başka bir tüccara ciro etti. İşte bu durumda, toptancı (borçlu) senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğunu, senedi elinde bulunduran faktoring şirketine karşı ileri süremez. Faktoring şirketi, senedi alırken bu anlaşmazlığı bilmiyorsa (iyi niyetli ise) bedeli toptancıdan tahsil eder. Toptancının tek çaresi, kendisini dolandıran tedarikçiye karşı tazminat davası açmaktır. Sicil işlemlerinde ise bu madde, şirket yetkililerinin imza yetkilerini kullanırken mükerrer veya tedavüle hazır boş senet imzalamamaları gerektiğini hatırlatır; çünkü imza ve kaşe, şirketi bağlar.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Boş senet imzalamak: En büyük risk, ticari ilişki sırasında güvenilir bir partnere bile olsa, üzerinde hiçbir emniyet şerhi olmayan tamamen boş bir poliçe/bono imzalamaktır. Anlaşmaya aykırı dolumda ispat yükü borçludadır ve bu zor bir süreçtir.
• Ağır kusur ve kötü niyetin ispatı: Borçlu, hamilin senedi alırken anlaşmaya aykırı doldurulduğunu bilmesi gerektiğini veya bildiğini kanıtlamak zorundadır. Aksi takdirde mahkeme, senedin görünen değeri üzerinden takip yapılmasına hükmeder.
• Ciro ve tedavül: Eksik doldurulan senet, el değiştirdikçe savunma hakkı daralır. Senedi ilk alan kişiye karşı dahi savunma yapılamaması riski vardır; bu nedenle senet üzerine "anlaşmaya göre doldurulacaktır" gibi bir atıf bile üçüncü kişiyi bağlamaz, kambiyo senedinin kayıtsız şartsızlık ilkesi gereği bu tür şerhler geçersizdir.
• Zamanaşımı ve ibraz: Poliçenin vadesi geldiğinde ibraz edilmemesi veya protesto çekilmemesi gibi süreç hataları, borçluya karşı savunma imkanını ortadan kaldırabilir. SicilAI olarak öneriyoruz: Şirket yetkilileri, senedin fotokopisini çekip kendi kayıtlarına işlemeli ve tahsilât sürecini bir avukatla takip etmelidir.