# MADDE 685
Ciranta Sorumluluğu ve Ciro Yasağı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 685, kambiyo senetlerinden biri olan poliçede cirantanın (senedi ciro ederek devreden kişinin) sorumluluğunu düzenler. Temel kural şudur: Ciranta, poliçenin muhatap tarafından kabul edilmemesinden ve vadesinde ödenmemesinden, senedin kendisinden sonraki hamillerine karşı sorumludur. Yani senedi elinden çıkaran ciranta, yalnızca mülkiyeti devretmez; aynı zamanda senedin ödeneceğine dair bir tür teminat da vermiş olur. Ancak bu sorumluluk kesin ve emredici değildir. Ciranta, ciro sırasında "aksini şart edebilir"; örneğin sorumluluktan muaf olduğunu açıkça yazabilir. İkinci fıkra ise cirantaya tekrar ciro yasağı koyma imkânı tanır. Ciranta, poliçeyi devrederken "bu senedin tekrar ciro edilmesi yasaktır" kaydı koyarsa, bu yasağa rağmen senedi sonradan ciro yoluyla devralan kişilere karşı sorumlu olmaz. Böylece ciranta, riskini yalnızca doğrudan muhatap olduğu kişiyle sınırlandırmış olur.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir örnekle somutlaştıralım: (A) şirketi, (B) lehtara 100.000 TL'lik bir poliçe keşide eder. (B), bu poliçeyi ticari borcuna karşılık (C)'ye ciro eder. Bu durumda (B), ciranta sıfatıyla, poliçe vadesinde ödenmezse (C)'ye karşı ödemekle yükümlüdür. Eğer (C) de poliçeyi (D)'ye ciro ederse ve (B) ciroda "tekrar ciro edilemez" kaydı koymadıysa, (B), (D)'ye karşı da sorumlu olur. Oysa (B) bu kaydı koymuşsa, (D) ödeme alamadığında yalnızca kendinden önceki ciranta (C)'ye başvurabilir; (B) bu sorumluluk zincirinden kurtulur. Ticari hayatta özellikle factoring ve banka iskonto işlemlerinde cirantanın sorumluluğu belirleyicidir. Senedi devralan taraf, cirantanın güvenilirliğine dayanarak işlem yapar. SicilAI olarak önerimiz, ciro kayıtlarını ve varsa sorumluluk sınırlamalarını senedin üzerine açıkça yazmanız; sözlü anlaşmalara güvenmemenizdir. Ayrıca poliçenin kabul edilmemesi veya ödenmemesi hâlinde noter aracılığıyla usulüne uygun protesto çektirilmesi gerekir; aksi takdirde rücu hakkı kaybedilebilir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Ciranta, ciro sırasında sorumluluktan muafiyet veya ciro yasağı kaydı koymazsa, senedin ödenmemesi hâlinde nihai hamile kadar tüm sonraki cirantalara karşı rücu edilebilir; bu beklenmedik bir borç doğurabilir.
• "Tekrar ciro yasaktır" kaydı konulduğu hâlde senet yine de ciro edilirse, ciranta sonradan devralanlara karşı sorumlu olmaz; ancak bu kaydın senedin üzerinde açıkça yazılı olması şarttır. Aksi hâlde ispat sorunu yaşanır.
• "Aksi şart edilmedikçe" ifadesi, sorumluluktan kaçınmak için senede açık bir kayıt konulmasını gerektirir; sözlük veya zımni anlaşmalar hukuken geçerli değildir.
• Kabul edilmeme veya ödenmeme durumunda protesto sürelerine uyulmazsa, cirantaya başvuru hakkı kaybolur. Madde 685'teki sorumluluk, usulüne uygun protesto şartına bağlıdır.
• Ciro yasağına rağmen senedi devralan kişi, iyi niyetli olsa bile cirantaya başvuramaz; bu nedenle emre yazılı senetleri devralırken ciro zincirindeki tüm kayıtlar dikkatle incelenmelidir.