# MADDE 692
Poliçede Kabule Arz Şartları

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Poliçe, bir ödeme emridir; muhatap (borçlu) bu emri kabul ederse asıl borç altına girer. İşte kabule arz da, poliçenin muhataba gösterilerek "bu ödemeyi kabul ediyor musun?" sorusunun sorulmasıdır. Madde 692, bu gösterme işlemini kimlerin, hangi şartlarla belirleyebileceğini düzenler.

Buna göre düzenleyen (keşideci), poliçenin kabule arz edilmesini şart koşabilir; ister süre koysun ister koymasın. Aynı şekilde düzenleyen, bazı istisnalar dışında kabule arzı tamamen yasaklayabilir. Ancak kanun koyucu iki önemli sınır getirmiştir:

• Ödeme yeri, muhatabın yerleşim yerinden farklıysa veya poliçe üçüncü bir kişinin yerleşim yerinde ödenecekse, düzenleyen kabule arzı menedemez. Çünkü alacaklının, kendisinden farklı yerde ödeme yapacak kişiye karşı güvence elde etmesi gerekir.
• "Görüldükten belirli bir süre sonra" ödenecek poliçelerde de kabul menedilemez. Çünkü bu tür poliçelerde vade, kabul tarihinden itibaren işlemeye başlar; kabul istenmezse vade hiç belirlenemez.

Ayrıca düzenleyen, poliçenin belirli bir tarihten önce kabule arz edilmemesini şart koşabilir. Bunun yanında düzenleyen kabulü menetmemişse, her ciranta da (poliçeyi devreden kişi) süreli veya süresiz olarak kabule arzı şart koşabilir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket, mal sattığı müşterisine poliçe düzenlerken genellikle lehtarı kendi gösterir. Eğer poliçe, müşterinin şubesinde değil de başka bir yerde ödenecekse, düzenleyen şirket "bu poliçe kabule arz edilmesin" şerhi koyamaz. Örneğin muhatap İstanbul'da, ama ödeme Ankara'daki bir banka şubesinden yapılacaksa; hamil, poliçeyi İstanbul'daki muhataba kabul ettirmek isteyebilir. Madde 692 bu durumda hamilin elini güçlendirir.

Bir başka senaryo: İki şirket arasındaki cari hesap ilişkisinde, alacaklı şirket poliçeyi cirolayarak kendi bankasına kırdırır. Banka, poliçenin kabule arz edilip edilmeyeceğini sorgular. Eğer poliçede "görüldüğünde" veya "görüldükten 30 gün sonra" ibaresi varsa, kabul şarttır; aksi takdirde vade hesabı yapılamaz. Bu noktada kambiyo senedi düzenleyen şirket sahiplerinin mutlaka uzman görüşü alması gerekir. SicilAI olarak ticari mevzuatın bu inceliklerini takip etmenin işletmeler için hayati olduğunu vurguluyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Kanunen kabulü menedilemeyecek bir poliçeye (örneğin üçüncü kişinin yerleşim yerinde ödenecek poliçeye) "kabulü menedilmiştir" şerhi yazmak, bu şerhi geçersiz kılar; ancak hamil yine de kabul isteyebilir ve zamanında işlem yapmazsa rücu hakkını kaybedebilir.
• Belirli bir tarihten önce kabule arz edilmemesi şartına rağmen poliçenin erken ibraz edilmesi, usulüne uygun bir ibraz sayılmaz. Bu durumda protesto süreleri kaçırılabilir ve cirantalara başvuru imkânı ortadan kalkabilir.
• Kabule arzı menedilmiş bir poliçe için kabul talebinde bulunmak ve bu talebe dayanarak protesto düzenlemek, hamil için zaman ve masraf kaybı yaratır; ayrıca yanlış başvuru nedeniyle hukuki sorumluluk doğurabilir.
• Cirantaların koyduğu kabul şartlarına uyulmaması, yalnızca o cirantaya karşı olan rücu hakkını düşürür; ancak bu durum diğer borçlulara başvurmayı etkilemediğinden, hamil çoğu zaman hangi cirantaya ne zaman başvuracağını karıştırabilir.
• İbraz sürelerinin ve kabul şerhinin poliçe üzerine doğru yazılmaması, kambiyo senedinin takip kabiliyetini zayıflatır ve icra aşamasında itirazlara neden olur.