# MADDE 693
Poliçe Kabul Süresi Görüldükten Belirli Süre Sonra Ödeme

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, kambiyo senetlerinden biri olan poliçede (çek ve bono dışındaki üçüncü bir kişiye hitaben yazılan ödeme emri) özellikle "görüldükten belirli bir süre sonra" ödenmesi şart koşulan poliçelerin ne zaman muhataba (kabul edecek kişiye) gösterilmesi gerektiğini düzenler. TTK m. 693, bir poliçenin üzerinde yazan vade tarihinin işlemeye başlaması için öncelikle muhatap tarafından "kabul" edilmesi (poliçenin üzerine "kabul edilmiştir" yazılıp imzalanması) gerektiğini söyler.

Günlük dille ifade etmek gerekirse: Poliçede "İşte bu belgeyi gördükten 30 gün sonra öde" yazıyorsa, bu 30 günlük süre poliçenin düzenlendiği tarihten itibaren değil, borçlunun poliçeyi gördüğü andan itibaren işler. Bu madde, borçlunun poliçeyi görmesinin (kabulünün) sonsuza kadar geciktirilmesini engeller. Kanun koyucu, poliçenin düzenlenme tarihinden itibaren 1 yıl içinde kabule arz edilmesini zorunlu kılmıştır. Aksi halde senet, kambiyo vasfını kaybetme riskiyle karşı karşıya kalır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi olarak düşünün: A şirketi, B şirketine mal sattı ve karşılığında bir poliçe düzenledi. Poliçede "Görüldüğü tarihten itibaren 90 gün sonra ödenir" kaydı var. A şirketinin bu poliçeyi, düzenleme tarihinden itibaren en geç 1 yıl içinde B şirketine (muhataba) götürüp "kabul et" imzasını alması gerekir. B şirketi poliçeyi kabul ettiği anda 90 günlük vade başlar.

Uygulamada bu sürenin ne kadar esnek olduğuna dikkat edin:

• Düzenleyen (keşideci) — yani poliçeyi yazan A şirketi — bu 1 yıllık süreyi kısaltabilir (örneğin 6 aya indirebilir) veya uzatabilir (örneğin 18 aya çıkarabilir). Bu takdir tamamen poliçeyi düzenleyenin inisiyatifindedir.
• Cirantalar (ciro edenler, yani poliçeyi elinden çıkaranlar) ise kabul süresini kısaltabilir ancak uzatamazlar. Bu, poliçenin el değiştirme sürecinde bir sonraki cirantanın daha hızlı hareket etmesini sağlamak içindir. Örneğin A şirketi poliçeyi C'ye ciro ettiyse, C de poliçeyi D'ye devrederken kabul için daha kısa bir süre öngörebilir.

Sicil ve muhasebe kayıtlarında bu sürelerin takibi önemlidir. Poliçenin kambiyo senedi olarak geçerliliğini koruyabilmesi için bu sürelere uyulması gerekir. Süresi içinde kabule arz edilmeyen poliçe, cirantalarına (devredenlere) başvuru hakkını kaybettirebilir. Bu da alacaklının tahsilat imkânını ciddi şekilde daraltır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• En kritik hata: Poliçenin düzenlenme tarihinden itibaren 1 yıl içinde muhataba ibraz edilmemesi. Bu durumda poliçe, cirantalar yönünden kambiyo hakkını kaybeder; sadece düzenleyene (keşideciye) başvuru hakkı kalır. Bu da teminat zincirinin kırılması demektir.
• Süreyi karıştırmak: "Görüldükten belirli süre sonra" ibaresini, "belirli bir tarihte" veya "keşide tarihinden belirli süre sonra" ibareleriyle karıştırmak. Farklı vade türlerinde ibraz süreleri farklıdır ve bu madde yalnızca görüldükten sonra ödenecek poliçeleri kapsar.
• Ciro edenlerin süre uzatma yetkisi olmadığını unutmak: Bir ciranta ancak kısaltabilir; uzatmaya kalkışması halinde yaptığı şerh geçersiz olur ve poliçenin kabul süreci belirsizliğe düşer.
• İspat yükü ve kayıt eksikliği: Kabule arzın yapıldığını ispat edememek. Poliçenin noterden veya taahhütlü mektupla gönderildiğine dair belge saklanmazsa, ileride doğacak bir ihtilafta alacaklı, süresinde ibraz ettiğini kanıtlayamayabilir.

SicilAI olarak önerimiz: Poliçe defterlerinizde veya dijital takip sisteminizde kabul süresini mutlaka vade tarihinden ayrı bir alan olarak işleyin ve düzenleme tarihinden itibaren işleyen bu 1 yıllık süreye dair otomatik hatırlatıcı kurun. Unutmayın ki kambiyo hukukunda süreler affetmez; bir günlük gecikme bile cirantalara başvuru hakkınızı yok edebilir.