# MADDE 698
Poliçe Kabulunde Muhatabin Sorumlulugu

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, kambiyo senetlerinden biri olan poliçede kabul (aval) işleminin sonuçlarını düzenler. Bir poliçede genellikle üç taraf bulunur: düzenleyen (keşideci), muhatap (poliçeyi ödeyecek kişi) ve hamil (lehtar). Madde diyor ki: Muhatap, poliçeyi imzalayarak kabul ettiği anda, poliçe bedelini vadesinde ödemeyi kesin olarak taahhüt eder. Bu kabul, muhatabı poliçenin asıl borçlusu haline getirir. Vade geldiğinde ödeme yapılmazsa, hamil (poliçeyi elinde bulunduran alacaklı) artık doğrudan doğruya kabul edene başvurabilir. Üstelik bu başvuru, düzenleyen dahi olsa, 725 ve 726. maddelerde sayılan her türlü alacağı kapsar. Yani sadece poliçe bedeli değil; vade tarihinden itibaren işleyecek faiz, protesto masrafları, noter giderleri ve komisyon gibi yan giderler de kabul edenden istenebilir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Diyelim ki bir toptancı (düzenleyen), perakendeciye (muhatap) mal sattı ve karşılığında 90 gün vadeli bir poliçe düzenledi. Perakendeci bu poliçeyi “kabul ediyorum” diyerek imzaladı. 90. gün geldiğinde perakendeci ödeme yapmazsa, toptancı hamil olarak doğrudan icra takibi başlatabilir. Önce kabul edene (perakendeciye) başvurması şart değildir; doğrudan kabul edeni takip edebilir. Bu takipte, poliçe bedeliyle birlikte vadeden sonraki faiz ve protesto masraflarını da talep eder. Eğer şirket borcunu ödemezse, bu durum ticari sicile işlenebilir ve kredi itibarı zedelenir. SicilAI üzerinden yapılan sorgulamalarda, ödenmemiş protestolu poliçeler şirketin risk profilini olumsuz etkiler. Bu yüzden muhatap şirketler, kabul ettikleri her poliçenin vadesini ve tutarını iyi takip etmeli, hamil şirketler ise kabul edenin ödeme gücünü önceden araştırmalıdır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Koşulsuz kabul şartı: Muhatap poliçeyi kabul ederken “mal teslim edilirse öderim” gibi koşullu bir şerh koyarsa, bu kabul geçersiz sayılabilir veya hamil tarafından reddedilebilir. Kabul kayıtsız ve şartsız olmalıdır.
• Malın teslim edilmemesi riski: Muhatap, malı teslim almadan poliçeyi kabul ederse, mal hiç gelmese bile kabul ettiği poliçe bedelini ödemek zorunda kalır. Bu nedenle kabul işlemi, malın tesliminden sonra yapılmalıdır.
• Sürelerin kaçırılması: Kabul eden poliçeyi ödemediğinde, hamil 725 ve 726. maddelerdeki haklarını kullanabilmek için poliçeyi süresinde protesto ettirmeli ve kabul edene ihbarda bulunmalıdır. Aksi takdirde kabul eden kişi, zamanaşımı veya süre nedeniyle borçtan kurtulabilir.
• Düzenleyen ile kabul edenin aynı kişi olması: Bir şirket kendi düzenlediği poliçeyi kendisi kabul edemez; bu durumda poliçe değil, bono (emre muharrer senet) söz konusu olur. Yanlış belge türüyle işlem yapılması hukuki geçersizliğe yol açabilir.
• Kısmi kabul: Muhatap poliçenin sadece bir kısmını kabul edebilir; ancak hamil bu kısmi kabulü kabul etmek zorunda değildir. Kabul edilirse, kalan kısım için düzenleyene rücu hakkı saklıdır. Bu durumun bilinçli yönetilmesi gerekir.