# MADDE 699
Poliçede Kabul Şerhinin Çizilmesi ve Sorumluluk

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 699. maddesi, kambiyo senetlerinden biri olan poliçede (çekte değil, poliçede) muhatabın kabul beyanını nasıl geri alabileceğini düzenler. Bilindiği gibi poliçede muhatap, poliçeyi eline aldığında üzerine "Kabul edilmiştir" şerhini yazarak borcu üstlenir. Ancak muhatap, poliçeyi hamile geri vermeden önce bu kabul şerhinin üzerini çizerse veya karalarsa, hukuken bu poliçeyi hiç kabul etmemiş sayılır. Yani kabul şerhi çizilmiş bir poliçe, muhatap açısından kabulden kaçınma anlamına gelir. Maddenin ilk fıkrasındaki önemli karine şudur: Şerhin poliçe geri verilmeden önce çizildiği kabul edilir, aksini ispat etmek gereken taraf iddia sahibidir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Diyelim ki bir tedarikçi (keşideci), müşterisine (muhatap) mal sattı ve bedeli için poliçe düzenledi. Müşteri, poliçenin üzerine "kabuldür" yazıp imzaladı ancak sonra vazgeçti. Poliçeyi iade etmeden önce kabul şerhini çizerse, tedarikçi poliçeyi kabul edilmemiş bir senet olarak geri alır. Bu durumda tedarikçi, poliçeyi kabul etmeyen muhataba karşı doğrudan kambiyo takibi başlatamaz; ancak aralarındaki esas sözleşmeye (örneğin satış sözleşmesine) dayanarak alacak davası açabilir.

Ancak maddenin ikinci fıkrası kritik bir istisna getirir: Muhatap, kabul şerhini çizmiş olsa bile, durumu hamile veya poliçede imzası bulunan bir kişiye yazılı olarak bildirmişse (örneğin e-posta, WhatsApp yazışması veya ayrı bir mektupla "poliçeyi kabul ettim" demişse), artık bu yazılı beyanına güvenen kişilere karşı kabul etmiş gibi sorumlu olur. Yani muhatap, çelişkili davranıştan kaçınmak zorundadır.

SicilAI üzerinden yapılan ihbar ve bildirimlerde de bu maddeye konu olabilecek yazılı delillerin saklanması, ticari uyuşmazlıklarda hayati önem taşır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Kabul şerhi çizilmiş poliçeye rağmen muhatabın yazılı bir kabul beyanı (e-posta, SMS, dilekçe) varsa, bu beyan kambiyo senedi hükmünde olmasa da imza sahibini bağlar; bu nedenle yazılı iletişim trafiğini arşivleyin.
• Muhatap, poliçeyi geri vermeden önce şerhi çizdiğini iddia ediyorsa, bunun aksini ispat yükü hamildedir. Hamil, poliçenin üzerinde kabul şerhinin çizilmiş halini gördüğünde derhal itiraz etmeli ve durumu tutanak altına almalıdır.
• Çizilmiş şerhe rağmen poliçeyi teslim alan hamil, "kabul var" zannıyla muhataba mal veya hizmet gönderirse; kabul edilmediği için kambiyo hakkı doğmaz, yalnızca sebepsiz zenginleşme veya sözleşme hukukuna göre talepte bulunabilir.
• Poliçenin arka yüzüne veya ayrı bir kağıda yazılan kabul beyanları da geçerlidir; ancak poliçe üzerindeki kabul şerhi çizildikten sonra ayrı kağıttaki beyanın varlığı mutlaka ispatlanmalıdır.