# MADDE 709
Poliçe Ödemesinde İbra Şerhi Kısmi Ödeme

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 709, kambiyo senedi niteliğindeki poliçenin (çek değil, poliçe) ödenmesi aşamasında tarafların haklarını düzenler. İlk fıkraya göre, poliçeyi ödeyecek olan muhatap (borçlu), bedeli öderken hamilden (alacaklıdan) poliçenin üzerine "ibra şerhi" yazmasını ve poliçenin kendisine teslim edilmesini isteyebilir. İbra şerhi, borcun ödendiğini ve alacaklının artık bir talebi kalmadığını gösteren yazılı beyandır. Poliçenin teslimi ise senedin hukuki varlığını sona erdirir; böylece aynı senetle tekrar ödeme talep edilmesi engellenir. İkinci fıkra, hamilin kısmi ödemeyi reddedemeyeceğini belirtir. Yani borçlu, poliçe bedelinin tamamını değil de bir kısmını ödemek isterse, alacaklı bu kısmı kabul etmek zorundadır. Üçüncü fıkra ise kısmi ödeme durumunda muhataba iki güvence verir: Ödemenin poliçe üzerine yazılmasını isteyebilir ve kendisine bir makbuz verilmesini talep edebilir. Bu sayede muhatap, yaptığı kısmi ödemeyi belgeleyerek ileride doğabilecek ihtilaflara karşı korunur.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi, toptan mal sattığı müşterisinden poliçe almıştır. Vade geldiğinde müşteri (muhatap) kasasında yeterli para olmadığı için 50.000 TL'lik poliçenin yalnızca 30.000 TL'sini ödeyebileceğini söyler. İşte bu noktada madde devreye girer: Şirket sahibi (hamil) bu kısmi ödemeyi reddedemez. Ancak ödemeyi alırken dikkatli olmalıdır. Müşteri, poliçenin üzerine "30.000 TL kısmi ödeme alınmıştır" şeklinde bir şerh düşülmesini ve kendisine makbuz verilmesini isteyebilir. Bu şerh yazılmazsa veya makbuz alınmazsa, ileride müşteri "Ben 50.000 TL'nin tamamını ödedim" diyerek haksız bir talepte bulunabilir. Öte yandan poliçenin tamamı ödenirken, müşteri ibra şerhi olmadan poliçeyi teslim etmeyi reddedebilir. Şirket sahibi de bu durumda poliçeyi teslim etmeden önce "İbra edilmiştir" yazıp imzasını atmalıdır. SicilAI olarak önerimiz: bu tür işlemlerde poliçenin fotokopisini çekip ödeme dekontuyla birlikte muhasebe kayıtlarınızda saklayın; böylece hem ibra şerhi hem de kısmi ödeme belgeleri her zaman elinizin altında olur.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• İbra şerhi yazılmadan poliçeyi teslim etmek: poliçe el değiştirirse borçlu, bedeli ikinci kez ödemek zorunda kalabilir.
• Kısmi ödemede makbuz ve poliçe üzerine şerh düşülmemesi: yapılan ödemenin ispatı zorlaşır, mahkemede "ödeme yapılmadı" itirazıyla karşılaşabilirsiniz.
• Kısmi ödemeyi reddedip temerrüde düşmek: hamil, reddedilen kısım için avans faizi ve masraf talep edebilir, ayrıca protesto çekilebilir.
• Poliçenin kaybolması veya yırtılması hâlinde ibra şerhinin başka bir belgeyle ispat edilmeye çalışılması: kanun, ibranın poliçe üzerinde olmasını şart koşar; ayrı bir kağıt makbuz tek başına yeterli olmayabilir.
• Muhatabın, kısmi ödeme sonrası poliçeyi geri istememesi: ödenmeyen bakiye için senet hâlâ geçerlidir; ancak şerh düşülmezse hamil kalan kısmı ispat etmekte zorlanır.