# MADDE 722
Poliçede Gidersiz Protestosuz Kaydı
Resmi Kanun Metni
(1) Düzenleyen, ciranta veya aval veren kişi, senet üzerine “gidersiz”, “protestosuz” kayıtlarını ya da bunlara eş anlamlı diğer herhangi bir ibareyi yazıp imzalayarak, hamili başvurma hakkını kullanmak için kabul etmeme veya ödememe protestosu düzenleme yükümünden kurtarabilir.
(2) Bu kayıt, hamili, poliçeyi süresinde ibraz etmek ve gereken ihbarları yapmak yükümlülüklerinden kurtarmaz. Sürelere uyulmadığını ispat, bunu hamile karşı ileri süren kişiye düşer.
(3) Bu kayıt poliçeyi düzenleyen tarafından yazılmış ise, poliçeden dolayı borç altına girmiş olanların hepsi hakkında geçerli olur; bir ciranta veya aval veren kişi tarafından yazıldığı takdirde, hüküm yalnız ona uygulanır. Düzenleyen tarafından yazılan kayda rağmen hamil yine protesto çekerse giderler kendisine ait olur.
(4) Kayıt bir ciranta veya aval veren kişi tarafından konduğu takdirde, bu kayda rağmen çekilmiş olan bir protestonun gerektirdiği giderleri, poliçeden dolayı borç altına girenlerin hepsi tazminle yükümlüdür.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Bu madde, ticari hayatta sıkça kullanılan poliçelerde (kambiyo senetlerinde) alacaklının işini kolaylaştıran bir düzenleme getiriyor. Normal şartlarda poliçe bedeli ödenmediğinde hamilin (alacaklının), borçlulara başvurabilmesi için noter aracılığıyla "ödememe protestosu" çekmesi gerekir. Bu protesto, hem bir formalite hem de ek bir maliyettir. Ancak madde diyor ki: Poliçeyi düzenleyen, ciranta (lehtar) veya aval veren (kefil), senedin üzerine açıkça "gidersiz" veya "protestosuz" yazıp imzalarsa, hamil bu protestoyu çekmek zorunda kalmaz. Bu kayıt adeta "protesto masrafından ve külfetinden seni muaf tutuyorum" anlamına gelir. Ancak dikkat: Bu kayıt, hamili poliçeyi zamanında bankaya veya muhataba ibraz etme ve gereken ihbarları yapma yükümlülüğünden kurtarmaz. Yani hamil, hâlâ süresinde senedi ibraz etmeli ve ödememe durumunda diğer borçlulara haber vermelidir. Sürelere uyulmadığını ispat etmek ise bunu iddia eden borçluya düşer.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Diyelim ki bir toptancı (düzenleyen), bir market zincirine (lehtar) mal sattı ve karşılığında 90 gün vadeli bir poliçe aldı. Bu poliçeyi de kendi bankasına kırdırarak finanse etti. Vade geldiğinde market zinciri ödemedi. Normalde bankanın (hamil) icra takibi başlatmadan önce noterden protesto çekmesi gerekir. Ancak poliçenin üzerinde düzenleyen tarafından "protestosuz" yazıyorsa banka doğrudan icra takibi başlatabilir veya dava açabilir; bu da süreci hızlandırır. Eğer bu kayıt yalnızca bir ciranta tarafından yazıldıysa, o zaman "protestosuz" kaydı sadece o cirantayı korur; diğer borçlular (örneğin düzenleyen) için hâlâ protesto şarttır. Öte yandan, düzenleyen tarafından yazılan "protestosuz" kaydına rağmen hamil yine de protesto çekerse, protesto giderlerine kendisi katlanır. SicilAI olarak özellikle şunu vurguluyoruz: Bu tür kayıtlar, senedin aslının üzerine yazılmalı ve imzalanmalıdır; aksi hâlde geçersizdir. Ayrıca "malen", "bedelsiz" gibi ifadelerle karıştırılmamalıdır; buradaki kayıt tamamen protesto muafiyetine yöneliktir.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Kaydın usulsüz yazılması: "Protestosuz" ibaresi mutlaka poliçenin ön yüzüne veya ciro zincirinin devamına yazılmalı ve kaydı koyan kişi tarafından imzalanmalıdır. Aksi hâlde kayıt geçersiz sayılır ve hamil protesto çekmek zorunda kalır.
- Sürelerin kaçırılması: "Protestosuz" kaydı, hamili süresinde ibraz ve ihbar yükümlülüğünden kurtarmaz. Hamil, poliçeyi vadesinde ibraz etmez veya ödememe ihbarını iki iş günü içinde yapmazsa, ciranta ve aval verenlere başvuru hakkını kaybedebilir.
- Gider yükünün yanlış hesaplanması: Düzenleyen "protestosuz" yazmışsa ve hamil yine de protesto çekerse masrafları kendisi öder; bu masrafları borçlulara yansıtamaz. Oysa ciranta veya aval veren yazdıysa, bu kayda rağmen çekilen protestonun masraflarını tüm borçlular tazmin etmek zorundadır; bu ayrımı bilmek kritik önem taşır.
- İspat yükünün karıştırılması: Sürelere uyulmadığını iddia eden borçlu, bunu ispat etmelidir. Hamil ise sürelerde ibraz yaptığını kanıtlayacak belgeleri (örneğin banka ibraz kaşesi, noter ihtarnamesi) saklamalıdır; aksi halde ispat külfeti altında ezilebilir.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.