# MADDE 728
Poliçede Kısmi Kabul Sonrası Rücu Hakkı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun kambiyo senetlerinden biri olan poliçeye ilişkin düzenlemesidir. Poliçede genel kural, muhatabın (kendisine ödeme emri yöneltilen kişinin) poliçeyi tamamen kabul etmesidir. Ancak bazen muhatap poliçeyi kısmen kabul eder; yani poliçe bedelinin yalnızca belirli bir kısmını ödemeyi üstlenir. İşte bu durumda hamil, kabul edilmeyen kısım için diğer sorumlulara (keşideci, cirantalar) karşı başvurma (rücu) hakkını kullanabilir.

Maddenin özü şudur: Kabul edilmeyen kısmı ödeyen kişi, yaptığı bu ödemenin poliçenin üzerine yazılmasını ve kendisine makbuz verilmesini isteyebilir. Ayrıca, ödeyen kişinin kendisinden önce gelen diğer sorumlulara (örneğin kendisinden önceki cirantalar veya keşideciye) rücu edebilmesi için, hamil ona poliçenin ve protestonun onaylı birer suretini vermekle yükümlüdür. Bu düzenleme, poliçe bedelini ödeyen kişinin elinde yazılı kanıt bulunmasını ve sonraki rücu hakkını kaybetmemesini güvence altına alır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir senaryo üzerinden düşünelim: Bir şirket, tedarikçisine 100.000 TL tutarında poliçe düzenlemiştir. Poliçe, muhatap firma tarafından yalnızca 70.000 TL'lik kısmı kabul edilmiştir. Hamil, kabul edilmeyen 30.000 TL için ciranta olarak poliçede imzası bulunan bir başka şirkete başvurur. Bu şirket 30.000 TL'yi ödediğinde, ödemenin poliçe üzerine şerh düşülmesini ve makbuz verilmesini talep etmelidir. Aksi takdirde, bu ödemeyi yapan iranta, kendisinden önceki sorumlulara (örneğin keşideciye) rücu ederken ispat sorunu yaşayabilir.

Bu madde aynı zamanda ödeyen kişinin süreçten kopmamasını sağlar. Hamilin, ödeyen kişiye poliçenin ve protestonun onaylı birer suretini verme zorunluluğu, ödeyenin ikinci dereceden rücu hakkını kullanmak için gerekli belgelere eksiksiz ulaşmasını mümkün kılar. Ticari hayatta bu belgeler, alacağın takibi ve icra işlemlerinde dayanak olarak kullanılır. SicilAI platformu olarak, kambiyo senetlerinde hak kayıplarını önlemek için bu tür prosedürel detayların titizlikle takip edilmesi gerektiğini özellikle vurguluyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Ödemenin poliçeye yazdırılmaması: Ödemeyi yapan kişi, ödemenin poliçe üzerine şerh düşülmesini talep etmezse, ileride bu ödemeyi ispatlamakta güçlük çeker; kendisinden tekrar ödeme talep edilebilir.
• Makbuz alınmaması: Yapılan ödemeye ilişkin makbuz düzenlettirilmezse, rücu hakkının kapsamı ve miktarı belirsiz kalır; hukuki uyuşmazlıklarda delil eksikliği yaşanır.
• Onaylı suretlerin temin edilmemesi: Hamil, poliçenin ve protestonun onaylı suretlerini vermekle yükümlüdür; ancak ödeyen bu suretleri istemez ya da eksik alırsa, kendisinden önceki sorumlulara karşı başvurma hakkını kullanamayabilir.
• Sürelerin kaçırılması: Poliçede protesto ve rücu için öngörülen yasal süreler hak düşürücü niteliktedir. Ödeme sonrasında suretlerin geç temin edilmesi ya da rücu işlemlerinin gecikmesi, hakkın kaybına yol açabilir.
• Eksik veya hatalı protesto: Protesto belgesinin içeriği ve onay işlemi usulüne uygun değilse, ödeyen kişinin sonraki rücu başvurusu reddedilebilir.