# MADDE 73
Bilançoda Varlık ve Borçların Sınıflandırılması Rehberi

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 73. maddesi, şirketlerin bilanço düzenlerken uyması gereken temel sınıflandırma ilkesini ortaya koyar. Maddeye göre, Türkiye Muhasebe Standartları'nda (TMS) aksi belirtilmedikçe, bilançoda duran varlıklar, dönen varlıklar, özkaynaklar, borçlar ve dönem ayırıcı hesaplar birbirinden ayrı kalemler halinde gösterilmek zorundadır. Bu kalemler, finansal tabloyu okuyan kişinin işletmenin mali durumunu net biçimde görebilmesi için yeterli ayrıntıya inilerek şemalandırılır. İkinci fıkra ise "duran varlık" kavramını tanımlar: Bir varlığın duran varlık sayılabilmesi için işletmeye devamlı surette tahsis edilmiş olması gerekir. Yani makine, bina, demirbaş gibi kalemler bir faaliyet döneminden daha uzun süre kullanılmak amacıyla edinildiyse bilançonun duran varlıklar bölümünde gösterilir. Bu düzenleme, gelir-gider tablosunun değil, bilançonun sağlıklı okunmasını sağlar; böylece şirketin kısa vadeli borç ödeme gücü ile uzun vadeli yatırım yapısı birbirinden ayrıştırılır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi olarak düşünün: İşletmenize yeni bir üretim makinesi aldınız. Bu makineyi aldığınız gün "dönen varlık" gibi kasada duran parayla karıştırmadan, tamamen farklı bir hesap altında, duran varlıklar bölümünde "makine ve ekipmanlar" kalemi olarak kaydetmeniz gerekir. Aynı şekilde, bankadan aldığınız kredinin vadesi bir yıldan kısa ise kısa vadeli borçlar, bir yıldan uzun ise uzun vadeli borçlar bölümünde ayrıca gösterilmelidir. Bu ayrım yapılmazsa, şirketinizin gerçek likidite durumu gizlenir ve kredi notunuz yanlış hesaplanır. Sicil işlemlerinde, özellikle Ticaret Sicili'ne verilen bilanço örnekleri ve yıllık genel kurul sunumları bu maddeye uygun hazırlanmadığında, bağımsız denetçiler ve sicil müdürlükleri eksiklik bildirimi gönderebilir. Ayrıca, şirket devirlerinde veya sermaye artırımında bilirkişi incelemeleri de bilanço sınıflandırmasının TMS'ye uygunluğunu denetler. SicilAI olarak hazırladığımız bu rehberde vurgulamak isteriz ki; özellikle halka açık olmayan anonim ve limited şirketlerde dahi bu ayrımların titizlikle yapılması, ileride doğabilecek vergi ve hukuk uyuşmazlıklarının önüne geçer.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Duran varlıklara ait bir kalemin yanlışlıkla dönen varlıklara kaydedilmesi, aktif büyüklüğünü olduğundan yüksek gösterir ve kredi değerlendirmelerinde olumsuz sonuç doğurur.
• TMS dışında kendi inisiyatifiyle "diğer varlıklar" gibi belirsiz bir başlık altında toplama yapmak, bağımsız denetimde olumsuz görüş raporuna yol açabilir.
• İşletmeye devamlı tahsis edilmemiş, geçici kullanım amaçlı varlıkların duran varlık gösterilmesi; amortisman hesaplarını bozarak ek vergi yükümlülüğü ortaya çıkarır.
• Dönem ayırıcı hesapların ayrı kalem olarak gösterilmemesi, gelir ve giderlerin yanlış döneme aktarılmasına ve kar/zarar rakamının manipüle edilmesine neden olur.
• Sermaye şirketlerinde yönetim kurulu üyeleri, bu maddeye aykırı bilanço düzenlenmesi halinde hukuki sorumlulukla karşı karşıya kalabilir; zira TTK'nın denetim ve ibra süreçleri doğru finansal tablolara dayanır.