# MADDE 730
Poliçe İbraz Süresi Hak Kaybı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 730, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda poliçe hamili olarak adlandırılan senedi elinde bulunduran kişinin, belirli yasal süreleri kaçırması hâlinde hangi haklarını kaybedeceğini düzenler. Poliçe; "görüldüğünde" veya "görüldükten belirli bir süre sonra" ödenmesi şarta bağlanmış bir kambiyo senedi ise, hamilin bu poliçeyi borçluya ya da kabul edecek kişiye zamanında ibraz etmesi gerekir. Ayrıca ödemenin reddedilmesi veya kabul edilmemesi durumunda noter aracılığıyla protesto düzenlenmesi şarttır. Eğer senette "gidersiz iade olunacaktır" kaydı varsa, protesto masrafından kaçınmak için poliçenin ödeme amacıyla ibraz edilmesi yeterli sayılır; ancak bu ibrazın da süresi içinde yapılması zorunludur. Hamil bu süreleri ihmal ederse, poliçeyi kabul etmiş olan muhatap dışındaki tüm borçlulara, yani cirantalara, düzenleyene ve diğer imza sahiplerine karşı rücu hakkını yitirir. Yani senedi ödetemez hâle gelir. İkinci fıkra ise düzenleyenin kabul için tanıdığı özel süreye uyulmaması hâlinde, hamilin kabul etmeme ve ödememe sebebiyle başvuru haklarını kaybedeceğini ifade eder. Üçüncü fıkra da ciro sırasında ibraz süresi şart koşulmuşsa, bu sürenin yalnızca o ciranta tarafından ileri sürülebileceğini belirtir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket, mal sattığı müşterisinden poliçe aldığında bu senedi vadesinde bankaya veya borçluya ibraz etmezse ve ödenmeme hâlinde protesto çektirmezse, alacağını cirantalardan tahsil etme şansını kaybedebilir. Örneğin A şirketi, B'den aldığı poliçeyi C'ye ciro eder. C, poliçeyi vadesinde ödeme için ibraz etmez ve protesto düzenletmezse; C, B'ye hatta A'ya başvuramaz. Bu durum ticari hayatta "zamanında ibraz etmeme" nedeniyle senedin kambiyo vasfının adeta işlevsiz kalmasına yol açar. Sicil işlemlerinde ise şirket yetkililerinin bu süreleri takvimlerine işlemesi, vade gününü ve protesto için tanınan iki iş günlük ek süreyi kaçırmaması kritik önem taşır. SicilAI olarak önerimiz; şirketin muhasebe veya hukuk birimi tarafından senetlerin takibinin otomatik hatırlatma sistemine bağlanması ve özellikle protesto sürelerinin gün bazında izlenmesidir. Poliçe hâlâ geçerli olsa da, rücu hakkı kaybolduğu için alacak büyük ölçüde tahsil edilemez hâle gelir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Görüldüğünde ödenecek poliçede ibraz süresinin bir yıl olduğu unutulmamalıdır; bu süre kaçırılırsa cirantalara başvuru hakkı yanar.
• Kabul etmeme veya ödememe protestosu, yasanın aradığı sürede noter aracılığıyla düzenlenmezse hamil, diğer borçlulara rücu edemez.
• "Gidersiz iade olunacaktır" kaydı protesto zorunluluğunu kaldırsa da, ödeme için ibraz süresini ortadan kaldırmaz; bu süre yine kaçırılmamalıdır.
• Düzenleyenin kabul için verdiği süreye uyulmaması, düzenleyene başvuru hakkını kaybettirir; bu husus senedin düzenlenme aşamasında açıkça değerlendirilmelidir.
• Ciroda süre şartı varsa, bu süre yalnızca o cirantaya karşı ileri sürülebilir; hamiller süreleri karıştırarak yanlış kişiye başvuruda bulunabilir.
• Resmî tatil günleri, süre hesabında dikkate alınmazsa son gün kaçırılabilir; bu nedenle takvim hesaplamaları profesyonel yazılımlarla doğrulanmalıdır.