# MADDE 745
Poliçe Nüshalarının Teslim Zorunluluğu ve Protesto Şartı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 745. maddesi, kambiyo senetlerinden biri olan poliçenin birden fazla nüsha halinde düzenlenmesi durumunda ortaya çıkan teslim ve başvuru haklarını düzenler. Poliçe, genellikle tek nüsha düzenlenmekle birlikte, ticari hayatta ihtiyaç halinde birden çok nüsha olarak da keşide edilebilir. Bu nüshaların her biri aslında aynı poliçenin birer parçasıdır ve üzerinde "aslına uygundur" veya benzeri ifadeler taşır.

Maddeye göre, poliçenin nüshalarından birini kabul (akseptans) ettirmek üzere muhataba gönderen kişi, bu nüshayı elinde bulunduran kişinin adını diğer nüshaların üzerine yazmak zorundadır. Böylece poliçenin hangi nüshasının kimde olduğu ve kabul için kim tarafından taşındığı açıkça belli olur. Kabul için gönderilen nüshayı elinde tutan kişi (genellikle muhatap veya onun adına hareket eden), bu nüshayı diğer nüshanın yetkili hamiline teslim etmekle yükümlüdür. Eğer bu kişi teslimden kaçınırsa, hamil (poliçeyi elinde bulunduran kişi) ancak iki şartın gerçekleşmesi halinde başvurma hakkını kullanabilir: Birincisi, kabul için gönderilen nüshanın istemde bulunulmasına rağmen kendisine teslim edilmediğinin protesto ile tespit ettirilmesi; ikincisi ise diğer nüsha üzerinde de kabulün veya ödemenin sağlanamadığının yine protesto ile belgelenmesidir. Bu hüküm, poliçe sahibinin hakkını kötüye kullanmasını önlemek ve senet bedelinin iki kez tahsil edilmesi riskini ortadan kaldırmak amacı taşır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi veya esnaf, ihracat ya da büyük tutarlı yurt içi satışlarında poliçe düzenlerken birden çok nüsha kullanmak zorunda kalabilir. Örneğin, poliçenin bir nüshasını kabul için alıcıya (muhataba) gönderirken diğer nüshayı bankaya tahsil için verir. Bu durumda, kabul için gönderilen nüshanın üzerine kimde olduğunu belirten bir şerh düşülmezse, poliçenin diğer nüshasını elinde bulunduran hamil, ödeme alamadığında kime başvuracağını bilemeyebilir.

Özellikle ciro zincirinde bir kopukluk yaşanmaması için maddenin öngördüğü isim yazma zorunluluğu kritik bir öneme sahiptir. Uygulamada, poliçenin asıl nüshası kabul edilmiş olarak geri döndüğünde, kabul eden kişi bu nüshayı diğer nüshanın yetkili hamiline teslim etmezse, hamil yasal olarak önce protesto çekmek zorundadır. Protesto, noter aracılığıyla yapılır ve gecikmeksizin düzenlenmelidir. Bu protesto yapılmadan doğrudan icra takibi başlatılırsa, takip borçlu tarafından itiraza uğrayabilir ve hak kaybına yol açabilir. SicilAI olarak şirketlerin bu tür kambiyo hukuku süreçlerinde protesto ve ihbar sürelerini kaçırmamalarının işletme sermayesi açısından hayati olduğunu hatırlatmak isteriz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• İsim şerhi eksikliği: Kabul için gönderilen nüshayı elinde tutan kişinin adı diğer nüshalara yazılmazsa, yetkili hamil teslim talebinde bulunamaz ve başvuru hakkını kullanamaz. Bu durum senedin tahsilini imkânsız hale getirebilir.
• Protesto süresinin kaçırılması: Teslimden kaçınma durumunda protesto, süresi içinde noter kanalıyla çekilmezse hamil, senet borçlularına başvurma hakkını kaybeder. Protestonun süresi, poliçenin ödeme gününden itibaren işlemeye başlar.
• Çifte ödeme riski: Poliçenin birden çok nüshası bulunmasına rağmen, nüshaların birbirinden bağımsız olarak ciro edilmesi halinde, iyi niyetli üçüncü kişilere ayrı ayrı ödeme yapılması gündeme gelebilir. Bu nedenle nüsha sayısı ve kimde olduğu kayıt altına alınmalıdır.
• Protesto metninde eksik beyan: Hamil, protestoda hem kabul için gönderilen nüshanın teslim edilmediğini hem de kabul veya ödemenin sağlanamadığını açıkça belirtmelidir. Sadece birini beyan etmek, başvuru hakkının kullanılmasına engel olur.