# MADDE 747
Kambiyo Senedi Suretinde Aslın Teslimi Zorunluluğu
Resmi Kanun Metni
(1) Suretin, senet aslının kimin elinde bulunduğunu göstermesi gerekir. Senet aslını elinde tutan kişi, bunu, suretin yetkili hamiline teslim ile yükümlüdür.
(2) Teslimden kaçınılması hâlinde hamil; ancak istemine rağmen senet aslının kendisine teslim edilmediğini bir protesto ile tespit ettirdiği takdirde, suretin cirantalarına ve suret üzerine aval veren kişilere karşı başvurma haklarını kullanabilir.
(3) Senedin aslı, suretin düzenlenmesinden önce en son olarak aslına yazılmış olan cirodan sonra “buradan itibaren ancak suret üzerine yazılacak cirolar geçerlidir” kaydını veya buna benzer bir kaydı içerirse, bundan sonra senedin aslına yazılacak cirolar geçersizdir.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Kambiyo senedi (poliçe veya bono) ticari hayatta "kıymetli evrak" niteliğindedir; hak, senet kağıdına bağlıdır. Ancak bazen senet aslının, tahsilat veya rehin gibi amaçlarla bir bankada ya da başka bir kişide kalması gerekir. İşte o zaman senedin birer örneği olan suretler düzenlenir. Madde 747, senet aslını elinde bulunduran kişi ile sureti elinde bulunduran hamil arasındaki ilişkiyi düzenler.
Birinci fıkraya göre suretin üzerinde, senedin aslının kimde olduğu açıkça yazılmalıdır. Aslı elinde tutan kişi, suretin yetkili hamiline aslı teslim etmekle yükümlüdür. Bu bir lütuf değil, kanuni bir zorunluluktur.
İkinci fıkra kritik bir koruma öngörür: Aslı teslim etmeyen kişiye karşı hamilin başvuru hakkı ancak protesto ile doğar. Protesto; noter marifetiyle, talebe rağmen aslın teslim edilmediğinin tespit edilmesidir. Bu tespit yapılmazsa, hamil suret üzerindeki cirantalara ve aval verenlere başvuramaz.
Üçüncü fıkra ise senet aslının son ciro kaydından sonra, suret düzenlenmeden önce "buradan itibaren ancak suret üzerine yazılacak cirolar geçerlidir" gibi bir kayıt bulunması hâlinde, asıl senede sonradan atılacak ciroların geçersiz olduğunu hükme bağlar. Böylece mükerrer ciro zinciri ve çifte ödeme riski önlenir.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Örnek: İhracatçı firma, müşterisinden aldığı poliçeyi tahsil için bankaya verir. Ancak aynı poliçenin suretini çıkarıp ham madde tedarikçisine ciro eder. Tedarikçi vade geldiğinde bankadan aslı ister; banka tahsilat henüz sonuçlanmadığı için teslimden kaçınırsa, tedarikçinin notere gidip protesto çekmesi gerekir. Protesto tarihi itibarıyla tedarikçi, suret üzerindeki tüm cirantalara ve aval verenlere karşı başvuru hakkı kazanır.
Sicil ve resmi işlemlerde de dikkat: Şirket yetkilileri, banka ve noter yazışmalarında suret üzerinde "aslının kimde olduğunu" hiç atlamadan yazmalıdır. SicilAI olarak önerimiz; kambiyo senedi sureti düzenlenirken üçüncü fıkradaki kayda benzer bir şerhi mutlaka eklemeniz, asıl senedi elinde bulunduran kurumdan da yazılı teyit almanızdır.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Protestosuz başvuru: Senedin aslı teslim edilmediği hâlde protesto çekilmezse, cirantalara ve aval verenlere başvuru hakkı kaybedilir.
- Geçersiz sonradan ciro: Suret düzenlenirken asıl senede konulan geçerlilik kaydından sonra asıl senede atılan cirolar hükümsüzdür; bu cirolara güvenerek ödeme almak mümkün olmaz.
- Eksik suret düzenlenmesi: Surette asıl senedin kimde olduğu belirtilmezse hamil asla ulaşamaz, takip süreci uzar.
- Teslimden kaçınmanın sonuçları: Asıl senedi elinde tutan banka veya şirket, hamilin talebine rağmen teslimden kaçınırsa protesto masrafları ve hukuki sorumlulukla karşılaşır.
- Suret ile asıl senedin karıştırılması: Suret tek başına bağımsız bir ödeme aracı değildir; aslının gösterilmesi şarttır.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.