# MADDE 766
Poliçe Ehliyeti ve Uygulanacak Hukuk Rehberi

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Poliçe; bir kişinin belirli bir bedeli koşulsuz ödemeyi taahhüt ettiği kambiyo senedidir. Ticarette çek ve bono ile birlikte en yaygın ödeme araçlarından biridir. Ancak poliçeyi imzalayan kişi, hukuken borçlanma ehliyetine sahip değilse, o imza kural olarak kişiyi bağlamaz. Bir kişinin hukuken borçlanabilmesi için ayırt etme gücüne sahip, ergin ve kısıtlı olmaması gerekir. Madde 766, işte bu ehliyet koşullarının hangi ülke hukukuna göre belirleneceğini açıklar. Temel kural şudur: poliçe ile borçlanan kişinin ehliyeti, tâbi olduğu devletin, uygulamada çoğunlukla vatandaşı olduğu ülkenin hukukuna göre belirlenir. Eğer o hukuk, ehliyet konusunda başka bir ülkenin hukukuna yollama yapıyorsa (atıf/renvoi), bu kez yollama yapılan hukuk esas alınır.

Maddenin ikinci fıkrası ise kambiyo senedine duyulan güveni koruyan önemli bir istisna getirir: Bir kişi kendi milli hukukuna göre ehliyetsiz sayılsa bile, imzayı kendisini ehil kabul eden bir ülkede atmışsa, o ülkede olduğu gibi geçerli şekilde borçlanır. Başka bir deyişle, imzanın atıldığı yer hukuku, milli hukukun katı sonucunu yumuşatabilir. İşletmeler açısından temel mesaj şudur: karşı tarafın görünüşteki ticari faaliyeti, ehliyet araştırmasını gereksiz kılmaz; senedin hangi sıfatla ve nerede imzalandığı belirleyicidir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Yurt dışına mal satan bir KOBİ düşünelim. İthalatçı şirketin ortağı, poliçeyi imzalamak için Türkiye'ye gelir ve poliçeyi İstanbul'da imzalar. Bu ortağın vatandaşı olduğu ülke hukuku, 21 yaşın altını ehliyetsiz kabul etmektedir ve ortak 19 yaşındadır. Kendi milli hukukuna göre ehliyetsiz olsa da, Türk hukuku 18 yaşını dolduran ve ayırt etme gücü bulunan kişiyi fiil ehliyetine sahip saydığı için, ikinci fıkra uyarınca bu imza geçerli olabilir. Bu durum, ihracatçının tahsilat amacıyla kambiyo takibi yapmasını kolaylaştırır.

Karşıt durumda, imza yurt dışında atılmışsa ve imzalayan kişi kendi milli hukukunda ehliyetsizse, imzanın atıldığı ülkenin ehliyete ilişkin kuralları devreye girer. Bu nedenle şirket sahipleri; poliçeyi alırken yalnızca imzanın varlığına değil, kimin, nerede ve hangi hukuka göre borçlandığına da bakmalıdır. Özellikle şirket adına atılan imzalarda, yetkilinin ortaklık ve temsil durumu ticaret sicili kayıtlarıyla doğrulanmalıdır. Böyle bir doğrulama için SicilAI üzerinden güncel sicil kayıtları ve temsil yetki belgeleri hızlıca sorgulanabilir. Ayrıca poliçe üzerinde "düzenlenme yeri" açıkça yazılmalıdır; çünkü bu madde bakımından imzanın nerede atıldığı, istisnanın uygulanıp uygulanmayacağını doğrudan etkiler.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Poliçeyi imzalayan kişinin vatandaşı olduğu ülkedeki yaş sınırı, kısıtlılık ve vesayet durumu araştırılmazsa; icra takibi aşamasında ehliyetsizlik itirazıyla karşılaşılabilir ve takip reddedilebilir.
• İmzanın atıldığı yer ile poliçede yazılı düzenlenme yerinin farklı olması hâlinde, ikinci fıkranın sağladığı güvence ispat sorunları nedeniyle kaybedilebilir. Bu yüzden poliçe metni ile fiili durum uyumlu olmalıdır.
• Milli hukukun başka bir devlet hukukuna yollama yapması (atıf) göz ardı edilirse hatalı ehliyet değerlendirmesi yapılır; bu da ihtiyati haciz gibi taleplerin reddine yol açabilir.
• Temsilci veya yönetici, şirket adına poliçe imzalarken yetki belgeleri kontrol edilmezse, "yetkisiz temsil" nedeniyle şirket borçtan sorumlu tutulamayabilir.