# MADDE 775
Poliçe Kaybolması Çalınması Tedbirleri

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 775. maddesi, kambiyo senetlerinden biri olan poliçenin kaybolması veya çalınması hâlinde izlenecek prosedürün hangi ülkenin hukukuna göre belirleneceğini düzenler. Bu madde bir “kanunlar ihtilafı” kuralıdır: Poliçenin ödeneceği yer neresi ise, o yerin hukuku devreye girer. Ödeme yeri Türkiye ise Türk Ticaret Kanunu’ndaki hükümler uygulanır; poliçe sahibi, kayıp veya çalınma durumunda yetkili mahkemeden ödeme yasağı (ihtiyati tedbir) ve ardından iptal davası açılmasını talep etmelidir. Şirket sahibi veya esnafın bilmesi gereken şudur: Poliçe, üzerinde yazılı bedeli temsil eden kıymetli bir evraktır. Elde fotokopi bulunması tek başına hukuken koruma sağlamaz; kanunun öngördüğü prosedürü doğru ülke hukukuna göre başlatmak gerekir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Örnekle açıklayalım: İstanbul’daki bir tekstil firması, İtalya’daki müşterisine mal satar ve ödeme aracı olarak poliçe düzenlenir. Poliçe kargo sırasında çalınır. Madde 775 gereği, poliçenin üzerinde “ödeme yeri Milano” yazıyorsa İtalyan hukuku uygulanır. Türk mahkemesinden alınacak bir iptal kararı, İtalya’daki ödeme merciini doğrudan bağlamayabilir. Bu nedenle öncelikle poliçenin üzerindeki ödeme yeri kaydı dikkatle okunmalı; uluslararası avukatlık ve mahkeme süreçleri için zaman kaybetmeden harekete geçilmelidir. Tersi durumda, yani ödeme yeri Türkiye ise poliçeyi kaybeden kişi, yetkili asliye ticaret mahkemesinden ödeme yasağı kararı almalı ve poliçenin iptali için dava açmalıdır. Bu süreçte mahkeme, poliçenin özelliklerinin gazete veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi aracılığıyla ilan edilmesini isteyebilir. SicilAI olarak işletmelere önerimiz: Poliçenin düzenlenme tarihi, tutarı, keşideci, muhatap ve lehtar bilgilerini mutlaka ayrı bir dosyada saklayın; kayıp hâlinde bu bilgiler mahkeme başvurusunda hayat kurtarır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• En büyük risk, poliçenin kaybolduğunun geç fark edilmesidir. Poliçeyi ele geçiren iyi niyetli üçüncü kişi, ödeme yeri hukukuna göre bedeli tahsil edebilir; bu durumda poliçe sahibinin zararı kalıcı olabilir.
• Ödeme yeri tespitinin yanlış yapılması durumunda yanlış ülkede ve yanlış mahkemede işlem başlatılır; alınan tedbir kararı uygulanamaz ve süreç uzar.
• Poliçe; çek ve bono ile karıştırılmamalıdır. Bu madde yalnızca poliçeyi ilgilendirir. Çek ve bonoda farklı iptal usulleri ve farklı hukukî rejimler söz konusudur.
• Mahkemeden ödeme yasağı kararı alınmadan borçluya bildirim yapılmazsa, borçlu poliçeyi ibraz eden kişiye iyi niyetle ödeme yapabilir ve bu ödeme geçerli sayılır.
• İptal davası sürecinde mahkemenin belirlediği ilan ve süreler kaçırılmamalıdır; aksi hâlde dava reddedilebilir veya süreç olumsuz sonuçlanır.
• Poliçenin kaybolması zamanaşımını durdurmaz; kambiyo senedine dayalı haklar zamanaşımına uğrayabilir. Bu nedenle vakit kaybetmeden yasal yollara başvurulmalıdır.