# MADDE 786
Çekte Faiz Şartı Geçersizdir

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun çeklere ilişkin hükümlerinden biridir ve çekin üzerine yazılan faiz şartının hukuken hiç yazılmamış sayılacağını düzenler. Başka bir deyişle, bir çek düzenlerken "aylık %3 faiz uygulanır" veya "vadeye kadar yıllık %20 faiz işler" gibi bir ibare koyarsanız, bu ibare geçersizdir ve hiçbir hukuki sonuç doğurmaz. Çek, poliçe ve bonodan farklı olarak bir ödeme aracıdır; vadesi yoktur ve görüldüğünde ödenmesi gerekir. Bu nedenle kanun koyucu, çekin ödeme işlevini zayıflatacak ve alacaklıyı faiz hesaplarına boğacak şartların çek üzerinde yer almasını istememiştir.

Özellikle şirket sahipleri ve esnaflar için şu anlam çıkarılmalıdır: Çekin üzerinde faiz şartı bulunsa bile banka bu şarta göre ödeme yapmaz; yalnızca çekte yazılı olan asıl tutarı öder. Bu düzenleme emredici niteliktedir; taraflar anlaşarak bu hükmün aksini kararlaştıramaz veya çek üzerinde faiz şartını geçerli hale getiremez. Ancak çekin zamanında ödenmemesi durumunda hamilin yasal yollara başvurarak temerrüt faizi talep etme hakkı saklıdır. Buradaki faiz, çek üzerindeki faiz şartından değil, çekin ödenmemesi nedeniyle doğan yasal bir sonuçtan kaynaklanır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Somut bir örnekle açıklayalım: Bir tedarikçi, müşterisinden 100.000 TL tutarında bir çek alır. Çekin üzerinde "gecikme halinde aylık %5 faiz işletilir" yazmaktadır. Tedarikçi, çeki bankaya ibraz ettiğinde banka yalnızca 100.000 TL'yi öder; faiz şartını dikkate almaz. Tedarikçi, çek karşılıksız çıkarsa 100.000 TL anapara için icra takibi başlatabilir, ayrıca ibraz tarihinden itibaren yasal faiz isteyebilir. Ancak bu yasal faiz, çekin üzerindeki şarta dayandırılamaz; çekin ödenmemesinden doğan tazminat ve faiz hükümlerine göre hesaplanır.

Şirketlerin mal satışı veya hizmet bedeli karşılığında çek kabul ederken bu maddeyi bilmesi önemlidir. Çek üzerine faiz şartı eklemek yerine, ticari alacağın zamanında ödenmemesi halinde uygulanacak faiz ve cezai şartların ayrı bir sözleşme veya cari hesap sözleşmesinde düzenlenmesi gerekir. Ayrıca çek düzenleyenler de bu tür geçersiz ibareleri kullanarak borçlu oldukları tutarı artırma veya ödemeyi geciktirme gibi bir beklentiye girmemelidir. Çek, ibraz süresi içinde bankaya sunulduğunda ödenmezse hamil derhal icra takibi başlatabilir; bu takipte anaparanın yanında işlemiş faiz ve %10 tazminat da talep edilebilir. SicilAI platformunun başyazarı olarak vurgulamak isterim ki, ticari belgelerin mevzuata uygun düzenlenmesi, ileride yaşanacak uyuşmazlıklarda hak kaybını önler ve tarafların hukuki güvenliğini sağlar.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Çekin üzerine yazılan faiz şartı hiçbir zaman hüküm doğurmaz; bu nedenle alacaklı, çek tutarının üzerinde bir tahsilat bekleyerek bütçe planlaması yaparsa yanılır ve maddi kayba uğrayabilir.
• Çek düzenleyenler, “faiz şartı koyarım, böylece ödeme gecikmesinde daha az faizle kurtulurum” düşüncesiyle hareket etmemelidir; çek karşılıksız çıktığında hamilin talep edeceği yasal faiz ve tazminat, çeke işlenmiş bir faiz şartından çok daha ağır sonuçlar doğurabilir.
• Bankalar çek üzerindeki faiz ibaresini dikkate almadığı gibi, bu ibare çekin şekil şartlarını da etkilemez; ancak gereksiz ve geçersiz kayıtlar çek üzerinde karışıklığa yol açabilir.
• İleri tarihli çek uygulamalarında keşide tarihi ile ödeme tarihi arasında faiz yürütüleceğine ilişkin bir anlaşma varsa, bu anlaşma ancak taraflar arasındaki ayrı bir sözleşmede hüküm altına alınmalıdır; çekin üzerine yazılması durumunda bu şart geçersiz sayılır.