# MADDE 789
Ciro Şartları Kısmi Ciro Muhatap Cirosu

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, kambiyo senetlerinde (poliçe, bono, çek) düzenlenen ciro işleminin geçerlilik şartlarını belirler. Ciro, bir senedin üzerindeki hakkın başka bir kişiye devredilmesi anlamına gelir. Madde üç temel kural getirir:

İlk olarak, ciro kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Yani "şu borç ödenirse devrederim" gibi bir koşula bağlanamaz. Eğer ciroya bir şart yazılırsa, bu şart yok sayılır; ancak ciro geçerli kalır. İkincisi, kısmi ciro (senedin sadece bir kısmının devri) ve muhatabın cirosu batıldır, yani hiçbir hukuki sonuç doğurmaz. Üçüncüsü, hamiline yazılı ciro, beyaz ciro (ciro edenin adını içermeyen) gibi işlev görür. Son olarak, muhatap lehine yapılan ciro normal bir devir değil, yalnızca senedin ödendiğini gösteren bir makbuz niteliğindedir; ancak muhatabın birden fazla şubesi varsa ve ciro başka bir şube üzerine yazılmışsa bu kural değişir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi düşünün: mal sattı ve karşılığında bir çek aldı. Bu çeki tedarikçisine borcuna karşılık ciro ederek devretmek istiyor. Çekin üzerine "ancak borcumun tamamı kabul edilirse" yazarsa, bu şart geçersiz sayılır ve tedarikçi çeki yine de tahsil edebilir. Ayrıca, şirket sahibi çekin yarısını devredip kalanı için kısmi ciro yapamaz; böyle bir işlem tamamen geçersizdir. Bu durumda alacaklının tamamını tek bir ciro ile devretmesi gerekir. Eğer ciro eden kişi, senedin üzerine sadece imza atıp lehtarın adını yazmazsa bu beyaz ciro olur ve senedi elinde bulunduran herkes tahsil edebilir. Bu pratik kolaylık sağlar ama aynı zamanda senedin kaybolması hâlinde riski artırır. Muhatap lehine ciro ise genellikle borcun ödendiği durumlarda, senedin iade edilmesi yerine üzerine yazılan bir kayıt gibi düşünülmelidir. SicilAI olarak, tüm bu işlemlerin doğru belgelenmesinin ve ciro zincirinin eksiksiz olmasının, ileride doğabilecek uyuşmazlıklarda en büyük güvence olduğunu hatırlatırız.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Şartlı ciro yazılması: "Ödeme yapılırsa" gibi ifadeler eklemek, bu şartları geçersiz kılar; ancak ciro yine de geçerli olduğu için devreden, istemediği bir anda sorumluluk altına girebilir.
• Kısmi ciro girişimi: Senedin tutarının bir kısmının devredilmeye çalışılması hem cironun hem de devrin batıl olmasına yol açar; alacak tamamen kaybedilebilir.
• Muhatabın cirosu: Muhatap (örneğin çek üzerinde keşideciye ödeme yapacak banka) lehine yapılan ciro, makbuz dışında bir anlam taşımaz; bu işlemi bir temlik gibi değerlendirmek hatalıdır.
• Hamiline yazılı ciroyu hafife almak: Beyaz ciro gibi işlev gördüğü için senedi elinde bulunduran herkes tahsil yetkisine sahip olur. Senedin kaybolması veya çalınması durumunda ciddi mağduriyet yaşanabilir.
• Borçlu olduğu hâlde makbuz niteliğinde ciro almak: Muhatap, borcunu ödemeden senedin ciro edilmesini kabul ederse, bu durumda elinde yalnızca bir makbuz olur; ödeme yapılmadığı iddiasını ispatlamak zorlaşır.