# MADDE 794
Çekte Aval Teminatı Şartları Kimler Verebilir

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 794, çeklerde aval adı verilen bir teminat mekanizmasını düzenler. Aval, alacaklının çek bedelini alamama riskine karşı bir başkasının, çek borçlusuna kefil gibi sorumluluk almasıdır. Günlük dilde söylemek gerekirse: Elinizde bir çek varsa ve çekin ödenmeyeceğinden endişeleniyorsanız, çekin üzerine imza atacak güvenilir bir üçüncü kişi veya çekte zaten imzası olan taraflardan biri, "bu çeki ben de teminat altına alıyorum" diyebilir. Maddenin ilk fıkrası bu teminatın çek bedelinin tamamı için ya da sadece bir kısmı için verilebileceğini söyler. İkinci fıkra ise önemli bir sınır koyar: Çekin üzerindeki muhatap ile banka aval veremez. Çünkü banka zaten ödemekle yükümlü olan taraftır. Avali ancak çekte imzası bulunan bir kişi ya da çekle hiçbir ilgisi olmayan üçüncü bir kişi verebilir. Bu sayede çek alacaklısı, tek bir borçluya bağımlı kalmaz ve ekstra bir güvenceye kavuşur.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Uygulamada en çok şu senaryoyla karşılaşılır: Bir firma, tedarikçisine mal bedeli karşılığında çek verir. Tedarikçi, çeki düzenleyen şirketin ödeme gücünden emin değildir. Bu noktada tedarikçi, çekin altına şirket ortağının veya grubun güçlü bir başka firmasının aval vermesini ister. Örneğin, keşideci şirketin tek ortaklı limited şirket olması hâlinde, ortak çekin ön yüzüne "aval içindir" yazarak imza atar. Bu imza, şirketin çeki ödememesi durumunda tedarikçinin doğrudan ortağa başvurabilmesini sağlar. Benzer şekilde, çeki elinde bulunduran bir ciranta veya lehtar da kendinden sonraki hamile aval verebilir. Aval veren kişinin gerçek kişi olması şart değildir; bir şirket de aval verebilir. Ancak şirket adına aval veren yetkilinin, bu kambiyo taahhüdünü yapmaya yetkili olması gerekir. SicilAI olarak özellikle limited ve anonim şirketlerde, aval yetkisinin şirket sözleşmesinde veya esas sözleşmede sınırlandırılmış olup olmadığının kontrol edilmesini öneririz. Aksi hâlde yetkisiz verilen aval, şirketi bağlamaz ve alacaklı hayal kırıklığına uğrar.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Aval ile kefalet karıştırılmamalıdır. Aval veren kişi, çek borçlusuyla aynı düzeyde ve bağımsız sorumluluk üstlenir. Borçlunun borcu herhangi bir nedenle geçersiz olsa bile, iyi niyetli hamil karşısında aval veren ödemekle yükümlü olabilir.
• Muhatap bankanın aval vermesi hükümsüzdür. Banka, çekin üzerinde ödeyecek kişi olarak yer alır. Bu yüzden bankanın aval şerhi geçersizdir ve alacaklı bu şerbe güvenmemelidir.
• Aval şerhi açıkça yazılmalıdır. Sadece imza atılması hâlinde bu imza, çekin arkasındaysa ciranta olarak yorumlanabilir. Bu nedenle mutlaka "aval içindir" kaydı eklenmeli veya çekin ön yüzünde açıkça belirtilmelidir.
• Kısmi aval riski gözden kaçabilir. Madde, kısmi avale izin verir. Ancak taraflar arasında yazılı bir açıklık yoksa, aval verenin sorumluluğunun kapsamı belirsiz hale gelir ve alacaklı, kalan kısım için teminatı olmadığını sonradan fark edebilir.
• Şirket yetkililerinin imza yetkisi sorgulanmalıdır. Şirketi temsile yetkili olmayan bir kişinin verdiği aval, şirket adına bağlayıcı değildir. Bu risk, alacaklının çeki alırken ticaret sicil kayıtlarını kontrol etmemesinden kaynaklanır.