# MADDE 8
Ticari Faizde Serbesti ve Bilesik Faiz Sarti

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 8. maddesi, ticari işlerde faiz uygulamasının temel kurallarını belirler. Madde dört önemli noktaya dayanır: Birincisi, ticari işlerde taraflar faiz oranını serbestçe kararlaştırabilir; devletin belirlediği alt veya üst sınır, ticari işlerde doğrudan uygulanmaz. İkincisi, bileşik faiz (faizin anaparaya eklenerek yeniden faiz yürütülmesi) kural olarak yasaktır; ancak bu yasak, iki istisnada devre dışı kalır: cari hesaplar ve her iki taraf bakımından da ticari iş niteliğinde olan ödünç sözleşmeleri. Üstelik bu istisna, yalnızca tarafların her ikisi de tacir ise uygulanabilir; bir taraf tacir değilse bileşik faiz şartı geçersizdir. Üçüncüsü, tüketici işlemlerine ilişkin özel koruma hükümleri (örneğin Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun) saklıdır; yani tüketici aleyhine bu maddeye dayanılarak faiz uygulanamaz. Dördüncüsü ise bu kurallara aykırı şekilde işletilen faizin tamamen yok hükmünde olmasıdır; yani hiç doğmamış gibi kabul edilir, talep edilemez.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi düşünelim: Tedarikçisinden mal alıyor ve ödemeyi 90 gün sonra yapacağını, bu süre için aylık %3 faiz ödeyeceğini yazılı olarak kabul ediyor. Bu sözleşme her iki taraf için de ticari iş sayıldığından, faiz oranını serbestçe belirleyebilirler. Ancak alarm zilleri, taraflardan biri tacir değilse veya sözleşme tüketici işlemi niteliğindeyse çalar. Örneğin, esnaf bir bakkal ile aramızda yaptığımız ödünç sözleşmesinde bileşik faiz şartı koyarsak, bu madde uyarınca o şart geçersiz olur. Aynı şekilde, bir şirketin ortağına verdiği borçta bileşik faiz kararlaştırılırsa, ortak tacir sayılmıyorsa veya iş ticari değilse bu hüküm uygulanmaz. Sicil işlemlerinde ise şirket sözleşmeleri, cari hesap mutabakatları ve ödünç sözleşmeleri incelenirken bu maddeye uygunluk kritik önem taşır. SicilAI olarak özellikle şirketler arası cari hesap sözleşmelerinde bileşik faiz şartının açıkça yazılmasını ve tarafların tacir sıfatının doğru tespit edilmesini öneriyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Tacir sıfatının karıştırılması: Bileşik faiz şartı ancak her iki taraf da tacirse geçerlidir. Bir taraf tacir değilse (örneğin esnaf veya tüketici) faiz yok hükmündedir.
• Sözleşme türünün yanlış belirlenmesi: Bileşik faiz yalnızca cari hesaplar ve her iki taraf için ticari olan ödünç sözleşmelerinde uygulanabilir. Bunun dışındaki sözleşmelere bileşik faiz eklenmesi geçersizlik doğurur.
• Tüketici hükümlerinin göz ardı edilmesi: Tüketici işlemlerinde bu maddeye dayanarak yüksek faiz talep etmek, hem idari para cezasına hem de faizin tamamen iptaline yol açar.
• Faiz oranının yazılı belirlenmemesi: Serbest oran, ispat sorununa neden olur; faiz oranı yazılı sözleşmede açıkça yer almazsa mahkeme yasal faiz oranını uygulayabilir.
• Yok hükmü etkisinin küçümsenmesi: Aykırı işletilen faiz, yalnızca iptal edilmez; hiç doğmamış sayılır. Bu durum, tahsil edilen faizin geri ödenmesi davalarına da zemin hazırlar.