# MADDE 818
Çeklere Uygulanan Poliçe Hükümleri
Resmi Kanun Metni
(1) Poliçeye ait aşağıdaki hükümler çek hakkında da uygulanır:
a) Düzenleyenin bizzat kendi emrine, kendi üzerine ve üçüncü kişi hesabına düzenlediği poliçeler hakkındaki 673 üncü madde.
b) Poliçede gösterilen bedeller arasındaki farklara ilişkin 676 ncı madde.
c) Borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasına, yetkisiz imzaya, düzenleyenin sorumluluğuna ve açık poliçeye ait 677 ilâ 680 inci maddeler.
d) Ciro hakkındaki 683 ilâ 685 inci maddeler.
e) Poliçeye ait def’ilere ilişkin 687 nci madde.
f) Vekâleten yapılan cirodan doğan haklara dair 688 inci madde.
g) Avalin şekil ve hükümleri hakkındaki 701 ve 702 nci maddeler.
h) Makbuz istemek hakkına ve kısmen ödemeye dair 709 uncu madde.
ı) Protestoya ait 715 ilâ 717 nci ve 719 ilâ 721 inci maddeler.
i) “Protestosuz” kaydına dair 722 nci madde.
j) İhbar hakkındaki 723 üncü madde.
k) Poliçe borçlularının müteselsil sorumluluğuna dair 724 üncü madde.
l) Poliçenin ödenmesi hâlinde başvurma hakkına ve poliçenin, protestonun ve makbuzun kendisine verilmesini istemek hakkına dair 726 ve 727 nci maddeler.
m) Sebepsiz zenginleşmeden doğan haklara dair 732 nci madde.
n) Poliçe karşılığının devrine dair 733 üncü madde.
o) Poliçe nüshaları arasındaki ilişkiye ait 744 üncü madde.
ö) Değişiklikler hakkındaki 748 inci madde.
p) Zamanaşımının kesilmesine dair 750 ve 751 inci maddeler.
r) Atıfet sürelerinin kabul olunamayacağına, poliçeye ilişkin işlemlerin yapılması gereken yer ile elle imzaya dair 754 ilâ 756 ncı maddeler.
s) İptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası.
ş) Ehliyete, poliçe ve bonolara ilişkin hakların korunması ile başvurma hakkının kullanılması için gerekli işlemlere ilişkin kanun ihtilaflarına dair 766, 768 ve 769 uncu maddeler.
(2) 722 nci maddenin birinci ve üçüncü fıkralarıyla 723 üncü maddenin birinci fıkrası ve 727 nci madde hükümlerinin çeklere uygulanmasında, protesto yerine 808 inci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri gereğince belirleme yapılması da geçerlidir.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Madde 818, Türk Ticaret Kanunu'nda poliçe (bir tür kıymetli evrak) için düzenlenmiş birçok kuralın, doğrudan çekler için de geçerli olduğunu belirtir. Yani çek, aslında bir poliçe türü olarak kabul edilir ve poliçeye ilişkin pek çok temel ilke, çekte de aynen uygulanır. Bu madde bir "atıf maddesi"dir; tek tek düzenleme yapmak yerine kanun koyucu, poliçe hükümlerine gönderme yaparak çek hukukunu tamamlamıştır. Uygulanacak kurallar arasında; düzenleyenin kendi emrine çek düzenleyebilmesi, çek bedelinde yazı ile rakam arasındaki farklılığın yazıya itibar edilmesi, ehliyetsiz veya yetkisiz imzaların sorumluluğu, ciro ile devir, cirantaların müteselsil sorumluluğu, aval verilmesi, kısmi ödeme ve makbuz isteme hakkı, protesto düzenlenmesi, zamanaşımı süreleri, çekin iptali ve sebepsiz zenginleşme gibi hayati konular bulunur.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Bir şirket sahibi olarak düşünün: Müşteriniz size mal bedeli olarak bir çek verdi. Siz de bu çeki tedarikçinize ciro ederek borcunuzu ödediniz. Çek vadesinde bankaya ibraz edildiğinde karşılıksız çıktı. Bu durumda Madde 818 sayesinde; tıpkı poliçede olduğu gibi çeki elinde bulunduran son hamil, sizden ve sizden önceki tüm ciranta ve avalistlerden müteselsilen ödeme talep edebilir. Ayrıca çekin üzerinde "bedelsiz" veya "teminat" gibi kayıtlar varsa, bunlar cirantaları etkilemez; iyi niyetli hamil korunur. Çekin ödenmemesi hâlinde süresinde protesto çektirilmezse (veya 808. madde uyarınca karşılıksız işlemi yaptırılmazsa), ciranta olarak sorumluluk ortadan kalkabilir. Yine çek bedelinin tahsil edilememesi durumunda, sebepsiz zenginleşme davası açma hakkı ve çekin iptali için mahkemeye başvuru süreleri de bu maddeye göre belirlenir. SicilAI olarak, özellikle şirketlerin çek defterlerini kullanırken bu kuralları bilmesinin, ticari alacakların güvenliği açısından kritik olduğunu vurguluyoruz.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Yetkisiz imza: Çekte şirket adına atılan imza yetkisizse veya temsil belgesi eksikse, şirket bu çekten sorumlu tutulmayabilir; ancak imzayı atan kişi şahsen sorumlu olur. Bu nedenle çek teslim almadan önce imza yetkisi doğrulanmalıdır.
- Süresinde ibraz edilmemesi: Çek kanuni ibraz süresi içinde bankaya sunulmazsa, cirantalar (çeki devredenler) sorumluluktan kurtulur; sadece düzenleyen ve avalist sorumlu kalır. Bu da alacak tahsilatını zorlaştırır.
- Zamanaşımının kaçırılması: Çekteki başvuru hakları, ibraz süresinin bitiminden itibaren genellikle 6 ayda zamanaşımına uğrar. Bu süre kaçırılırsa, çek bedeli ancak sebepsiz zenginleşme davasıyla talep edilebilir.
- Protesto/karşılıksız işlemi yaptırmamak: Ödememe durumunda kanunda öngörülen belge (protesto veya karşılıksız kaşesi) düzenlettirilmezse, cirantalara başvuru hakkı kaybedilir.
- Eksik veya çelişkili bedel yazımı: Rakam ile yazı arasında fark varsa, yazı ile yazılan bedel esas alınır; bu durum alacak miktarında ihtilafa yol açabilir.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.