# MADDE 852
Tasima Kanunlarinda Ozel Hukumler Saklidir

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 852. maddesi, taşıma hukukuna ilişkin genel kuralların her zaman geçerli olmayacağını ifade eder. Madde diyor ki: Eşya veya yolcu taşımacılığında kara yolu (tır, kamyon) ile yapılan taşımalar için TTK'daki kurallar esas olsa da, deniz, demir ve hava yoluyla yapılan taşımalar ile posta idaresi (PTT) işlemleri kendi özel kanunlarına ve uluslararası sözleşmelere tabidir. Yani bu madde, bir "istisna saklı tutma" hükmüdür: Özel düzenleme varsa, genel kural uygulanmaz.

Günlük dilde anlamı şudur: Bir firma malını gemiyle gönderiyorsa, uçakla kargo yapıyorsa veya trenle sevk ediyorsa, karşılaştığı sorunlarda TTK'nın kara taşımacılığı için öngördüğü süre ve tazminat limitlerine değil; ilgili taşıma türünün kendi mevzuatına bakmak zorundadır. Örneğin, hava yolu taşımasında Montreal Konvansiyonu, deniz taşımasında TTK'nın deniz ticareti kitabı veya uluslararası kurallar devreye girer.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi olarak ithalat veya ihracat yapıyorsanız, malınızın taşıma şekli hangi hukuki rejime tabi olduğunuzu belirler. Örneğin, kamyonla Almanya'ya gönderilen mal hasar gördüğünde TTK'nın 890. maddesindeki 1 yıllık zamanaşımı süresi uygulanırken; aynı mal uçakla gönderildiyse, taşıyıcıya yazılı ihbar süresi 14 gün, dava süresi ise 2 yıl olabilir. Bu fark, hak kaybına yol açabilir.

Demir yolu taşımalarında CIM (Uluslararası Demir Yolu Taşımaları Sözleşmesi), deniz taşımalarında ise Lahey/Visby Kuralları veya Hamburg Kuralları gibi uluslararası metinler uygulanır. Posta idaresiyle yapılan gönderilerde ise PTT'nin kendi tarifeleri ve Posta Kanunu geçerlidir; burada TTK'daki taşıyıcı sorumluluğu değil, idare hukuku kuralları ağır basar. SicilAI olarak önerimiz: Taşıma sözleşmesi imzalamadan önce, gönderinin hangi taşıma türüyle yapılacağını ve sözleşmede hangi hukukun seçildiğini mutlaka kontrol edin. Sigorta poliçeniz de bu özel hükümlere göre düzenlenmelidir; aksi takdirde tazminat alamayabilirsiniz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Zamanaşımı sürelerini karıştırmak: Kara yolunda 1 yıl olan dava süresi, deniz ve hava yolunda farklı olabilir. Bu süreler kaçırılırsa tazminat hakkı tamamen kaybolur.
• Yazılı ihbar şartını atlamak: Hava ve deniz taşımalarında hasar veya ziya, teslim anında veya çok kısa sürede (örneğin 7-14 gün) taşıyıcıya bildirilmezse, taşıyıcının sorumluluğu ortadan kalkabilir.
• Sözleşmeye genel hükümleri yazmak: Taşıma sözleşmesinde "TTK hükümleri uygulanır" demek, özel kanunların emredici kurallarını bertaraf edemez. Bu nedenle sözleşme metni hazırlanırken uzman görüşü alınmalıdır.
• Posta ve kargo ayrımını gözetmemek: Posta idaresi (PTT) ile yapılan gönderilerde, TTK'daki taşıyıcı sorumluluk limitleri değil, Posta Kanunu'ndaki sınırlı sorumluluk ve muafiyet hükümleri uygulanır. Değerli evrak veya yüksek tutarlı ürün gönderirken bu durum büyük risk oluşturur.