# MADDE 865
Taşıma Sözleşmesi Feshi Gönderen Hakları

Resmi Kanun Metni

(1) Gönderen taşıma sözleşmesini her zaman feshedebilir.

(2) Gönderen sözleşmeyi feshederse, taşıyıcı;

a) Kararlaştırılan taşıma ücreti ile bekleme ücretinden ve tazmini gereken giderlerden, sözleşmenin feshi sonucunda tasarruf ettiği giderlerin veya başka bir şekilde elde ettiği veya kötüniyetli olarak elde etmeyi ihmal ettiği menfaatlerin indirilmesiyle kalan tutarı veya

b) Kararlaştırılan taşıma ücretinin üçte birini,

isteyebilir. Taşıma sözleşmesinin feshi, taşıyıcının riziko alanına giren bir sebepten kaynaklanmışsa, bu fıkranın (b) bendi uyarınca bir istem ileri sürülemeyeceği gibi, sözleşmenin ifasında gönderenin menfaati yoksa, taşıyıcının bu fıkranın (a) bendinden doğan istem hakkı da düşer.

(3) Eşya, sözleşmenin feshinden önce yüklenmişse, taşıyıcı, giderleri gönderene ait olmak üzere, 869 uncu maddenin üçüncü fıkrasının ikinci ilâ dördüncü cümlelerine uygun önlemleri alabilir. Taşıyıcı, eşyanın boşaltılmasına, boşaltma, işletmesi için sakınca oluşturmadığı ve diğer gönderilerin gönderenleri ve alıcıları bundan zarar görmediği takdirde izin verebilir. Fesih, taşıyıcının riziko alanına giren bir sebepten kaynaklanıyorsa, taşıyıcı, birinci ve ikinci cümlelerden farklı olarak, yüklenmiş bulunan eşyayı giderleri kendisine ait olmak üzere hemen boşaltmak zorundadır.

Yasal ve Önemli Uyarı Bu sayfadaki mevzuat metinleri ve yapay zeka özetleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık veya resmi yönlendirme niteliği taşımaz. Ticaret Sicil süreçlerinizde olası eksiklikleri önceden tespit etmek için evraklarınızı SicilAI analiz motorunda kontrol edebilirsiniz; ancak nihai işlemlerinizde güncel mevzuatı ve profesyonel hukuki desteği esas almanız önerilir.

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 865. maddesi, kara yoluyla yapılan eşya taşıma sözleşmelerinde gönderenin (malı taşıtan kişi) sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetme hakkını düzenler. Madde, "Gönderen taşıma sözleşmesini her zaman feshedebilir" diyerek temel bir kural koyar. Ancak bu fesih keyfi değildir; taşıyıcının uğradığı kayıplar belirli formüllere göre tazmin edilir. Fesih anına kadar eşya taşıta teslim edilmemişse ya da henüz yola çıkarılmamışsa, gönderen genellikle taşıma ücretinin üçte birini ödeyerek sözleşmeyi sonlandırabilir. Taşıyıcıya daha fazla bir ödeme yapılması gerekmez; ödenen ücret varsa iadesi istenebilir. Eğer eşya yüklenmiş ve taşıma başlamışsa, taşıyıcının boşaltma ve bekleme giderleri de gündeme gelir. Önemli bir ayrıntı: Fesih sebebi taşıyıcının kendi risk alanından kaynaklanıyorsa (örneğin aracın arızası, taşıyıcının kusuru), taşıyıcı tazminat isteyemez ve ücretin tamamını talep edemez.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi düşünün: Fabrikası için hammadde siparişi verdi, ancak üretim planı değişti ve gönderiye artık ihtiyaç duymuyor. Bu madde sayesinde taşıyıcıyı arayıp sözleşmeyi feshedebilir. Taşıyıcı henüz yola çıkmamışsa, gönderen taşıma ücretinin üçte birini ödeyerek işi kapatır. Taşıyıcı bu durumda tam ücret isteyemez. Pratikte en çok karşılaşılan sorun, fesih bildiriminin yazılı yapılmaması ve tarafların ücret konusunda anlaşmazlığa düşmesidir. Ayrıca eşya yüklenmiş ancak araç hareket etmemişse, taşıyıcı eşyayı ancak masrafları gönderene ait olmak üzere boşaltabilir; ancak taşıyıcının işletmesi açısından sakınca yoksa ve diğer gönderiler zarar görmüyorsa bu mümkündür. Tüm bu süreçlerde tarafların haklarını koruyabilmesi için sözleşme ve fesih bildiriminin kayıt altında olması kritik. SicilAI olarak tavsiyemiz, taşıma sözleşmelerinizde fesih koşullarını açıkça belirlemeniz ve olası bir uyuşmazlıkta delil oluşturmak için yazılı bildirim kanallarını kullanmanızdır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

Fesih sebebini yanlış beyan etmek: Fesih, taşıyıcının risk alanından kaynaklanıyorsa taşıyıcı ücret isteyemez; ancak gönderen bunu ispatlamakla yükümlüdür. İspat edilemezse taşıma ücretinin tamamı veya üçte biri ödenebilir.
Sözlü fesih yapmak: Taşıyıcı sözlü feshi kabul etmediğinde, taşıma devam eder ve tam ücret doğabilir. Fesih mutlaka yazılı veya kayıtlı şekilde yapılmalıdır.
Üçte bir kuralını atlamak: Taşıyıcı, kararlaştırılan ücretin üçte birini isteyebilir. Gönderenin bu oranı bilmemesi ve daha fazla ödeme yapması sık karşılaşılan bir hatadır.
Boşaltma masraflarını göz ardı etmek: Eşya yüklenmişse, boşaltma giderleri gönderene aittir. Bu masraflar hesaba katılmazsa bütçe aşılabilir.
İade taşıma ücretini unutmak: Fesih sırasında taşıyıcıya peşin ödeme yapıldıysa, taşıyıcının tasarruf ettiği giderler düşüldükten sonra kalan tutarın iadesi istenmelidir.

Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?

Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.

Yapay Zeka Motorunu Çalıştır

İşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.

Ticaret Sicil AI Asistanı