# MADDE 870
Taşıma Ücreti Ödeme ve Giderler

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 870. maddesi, kara yoluyla eşya taşımacılığında ücretin ne zaman ve ne şekilde ödeneceğini, taşıma işi yarıda kalırsa veya gecikirse hangi kuralların uygulanacağını düzenler. Maddenin ilk fıkrasına göre kural olarak taşıma ücreti, eşyanın alıcıya teslimi sırasında ödenir. Taşıyıcı ayrıca, yol sırasında zorunlu olarak yapılan ve belgelenebilen giderleri (köprü, otoyol, park, sigorta gibi) da talep edebilir. İkinci fıkra, taşımanın bir engel nedeniyle tamamlanamaması hâlinde taşıyıcının, kat ettiği yol oranında ücrete hak kazanacağını belirtir. Ancak engel, taşıyıcının kendi kusurundan veya risk alanından doğmuşsa, taşıyıcı ancak gönderenin (mal sahibinin) işine yaradığı ölçüde ücret isteyebilir. Üçüncü fıkra, teslimden önce meydana gelen gecikmelerde, gecikme sebebi gönderenin sorumluluğundaysa taşıyıcıya ek bir bedel hakkı tanır. Son fıkra ise ücretin eşyanın sayısı veya ağırlığına göre belirlendiği durumlarda, taşıma senedi veya yük senedindeki kayıtların aksi ispat edilinceye kadar doğru kabul edileceğini hükme bağlar. Bu varsayım, taşıyıcının kayıtları denetleme imkânı bulamadığına dair çekince koymuş olsa bile geçerlidir. Yani taraflar sözleşmede aksini kararlaştırmadıkça, ölçüm ve tartım sonuçları belgelere yazıldığı gibi kabul edilir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi olarak mal gönderirken veya nakliye hizmeti alırken bu madde doğrudan sizin ödeme yükümlülüğünüzü etkiler. Örneğin İstanbul'dan Ankara'ya yüklü bir koli gönderdiniz ve taşıma ücretini kargo teslim edildiğinde ödeyeceğinizi sözleştiniz. Koli yolda iken şehirler arası yol kapandı ve taşıma devam edemedi. Araç yolun yarısına gelmişse taşıyıcı, o ana kadar kat edilen mesafeye oranlı bir ücret talep edebilir. Ancak kaza, taşıyıcının dikkatsiz şoförü yüzünden olduysa, gönderen olarak bu ücreti ödemek zorunda değilsiniz; ancak malınızın kurtarılması size menfaat sağladıysa sınırlı bir ödeme yapılabilir. Benzer şekilde, gönderenin eksik veya hatalı beyanı yüzünden yükleme gecikirse, taşıyıcı ek bir bedel isteyebilir. Taşıma ücreti ağırlık üzerinden sabitlendiyse, yük senedinde yazan ağırlık esas alınır. Bu nedenle malı teslim ederken fiili ağırlığı kontrol etmek, çeki listesini imzalatmak ve varsa çekinceyi açıkça belirtmek çok önemlidir. SicilAI olarak şirketlerin nakliye sözleşmelerinde bu maddeyi dikkate alarak sözleşme ve sevk irsaliyelerini eksiksiz tutmasını, giderleri belgelendirmesini öneriyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Taşıma ücretinin teslimde ödeneceğini bilmeyen şirketler, avans ödemesi yapıp sonra iade almakta zorlanabilir.
• Taşıyıcının istediği ek giderlerin faturası veya dekontu yoksa, bu giderlerin kabul edilmemesi riski doğar.
• Taşıma engeli yaşandığında olay yeri ve kusur durumu tutanakla tespit ettirilmezse, taşıyıcı orantılı ücreti eksiksiz talep edebilir.
• Gönderenin yanlış ağırlık veya adet beyanı, yük senedinde düzeltilmeden imzalanırsa, ücret hesaplamaları hatalı olur ve sonradan itiraz hakkı kısıtlanır.
• Taşıyıcıların denetim çekincesi koyması, yazılı kayıtların doğruluğunu tek başına ortadan kaldırmaz; delil olarak saklanmalıdır.