# MADDE 877
Taşıyıcının Sorumluluğu ve Araç Arızası

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 877. maddesi, taşıyıcının (nakliyeci, lojistik firması veya şoför) sorumluluktan kaçış yollarını önemli ölçüde sınırlandıran bir kuraldır. Maddeye göre taşıyıcı, sorumluluktan kurtulmak için şu iki bahaneyi kullanamaz: taşıma aracında meydana gelen arıza, ya da aracı kiraladığı kişinin, onun temsilcilerinin veya çalışanlarının kusuru. Bir başka deyişle, kullanılan kamyon/tır bozuldu diye mal teslim edilememişse, taşıyıcı "araç arızalandı, benim kusurum yok" diyemez. Ayrıca aracı başka bir firmanın kiralık aracıysa ve o firmanın şoförü kusurluysa, taşıyıcı yine sorumludur. Buradaki temel ilke şudur: Taşıyıcı, taşıma işini üstlenirken kullanacağı aracın bakımından, güvenilirliğinden ve o aracı tedarik ettiği kişinin davranışlarından da sorumludur. Bu nedenle madde, taşıyıcının "aracı kiraladım, kusur onlarda" beyanıyla müşteriyi mağdur etmesini engeller.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Lojistik veya nakliye alanında faaliyet gösteren bir şirket düşünün. Müşteri ile yapılan taşıma sözleşmesi gereği, bir gün içinde malın teslim edilmesi gerekiyor. Şirketin kendi filosu yetersiz, bu yüzden yükü taşıtmak için başka bir nakliye firmasından araç kiralıyor. Yola çıkıldıktan sonra kiralık aracın motoru arızalanıyor ve mal zamanında teslim edilemiyor. Müşteri, uğradığı zararı şirketten talep ettiğinde, şirket "Araç kiraladığım firmadan kaynaklanan bir arıza, o yüzden bize kusur yükleyemezsiniz" demek isteyebilir. İşte bu madde tam olarak o senaryoyu engeller. Araç kiralanan firmanın kusuru, şirketin sorumluluğunu kaldırmaz. Benzer şekilde, şirketin kendi şoförü aracın bakımını yaptırmamışsa ve bu yüzden arıza çıkmışsa, "arızayı öngöremezdik" savunması da geçersizdir. Ticari hayatta bu kural, özellikle mal kaybı veya geç teslim nedeniyle doğan tazminat taleplerinde kritik önem taşır. Şirketler, sigorta yaptırarak ve araç bakım sözleşmelerini düzenleyerek bu riski yönetmeye çalışmalıdır. SicilAI platformunda ticaret sicili kayıtlarını incelerken, taşımacılık sektöründe kayıtlı şirketlerin faaliyet alanları ve ortaklık yapıları kadar, bu tür sorumluluk kurallarını da göz önünde bulundurması, iş ortaklıklarında “kim kimi tazmin eder” sorusunu netleştirir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Taşıyıcı firmalar, araç arızasını “mücbir sebep” olarak değerlendirip doğrudan sorumluluktan kaçmaya çalışmamalı; sigorta ve sözleşme güvencelerini önceden oluşturmalıdır.
• Kiralık araç kullanıyorsa, kira sözleşmesine “arıza ve kusurdan dolayı tazminatın kiralayan tarafa rücu edileceğine” dair kayıt koymak koruyucu olabilir; ancak bu kayıt müşteriye karşı değil, yalnızca iki firma arasında geçerlidir.
• Araç bakım ve muayene kayıtlarının düzenli tutulmaması, bir uyuşmazlıkta taşıyıcının kusurlu kabul edilmesine yol açar; bu yüzden tüm bakım faturaları ve şoför talimatları arşivlenmelidir.
• Çalışan veya alt taşıyıcı (kiralayan taraf) kusurlu olsa bile, taşıyıcının doğrudan müşteriye karşı sorumluluğu devam eder; bu nedenle müşterilerle yapılan sözleşmelerde sorumluluk muafiyeti maddeleri kullanıcı aleyhine yorumlanabilir.
• “Araç kiraladığım kişi benim çalışanım değil” savunması geçersizdir; bu madde kapsamında kiralayanın temsilcileri ve çalışanları da taşıyıcının sorumluluk alanındadır.