# MADDE 878
Taşıyıcının Sorumluluktan Kurtulma Halleri
Resmi Kanun Metni
(1) Zıya, hasar veya teslimdeki gecikme, aşağıdaki hâllerden birine bağlanabiliyorsa taşıyıcı sorumluluktan kurtulur:
a) Sözleşme veya teamüle uygun olarak üstü açık bir aracın kullanılmış olması yahut güverteye yükleme yapılması.
b) Gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama.
c) Eşyanın gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulması, yüklenmesi veya boşaltılması.
d) Eşyanın; özellikle kırılma, paslanma, bozulma, kuruma, sızma, olağan fire yoluyla kolayca zarar görmesine yol açan doğal niteliği.
e) Taşınacak paketlerin gönderen tarafından yetersiz etiketlenmesi.
f) Canlı hayvan taşıması.
g) 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile diğer kanun ve düzenlemelerde yer alan hükümlerin taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasını haklı gösterdiği hâller.
(2) Herhangi bir zararın hâl ve şartlara göre birinci fıkrada öngörülen bir sebebe bağlanmasının muhtemel bulunduğu durumlarda, o zararın bu sebepten ileri geldiği varsayılır. Birinci fıkranın (a) bendinde öngörülen olağanüstü zıya veya hasar hâlinde bu karine geçerli olmaz.
(3) Zıya, hasar veya gecikme, gönderenin eşyanın taşınmasına ilişkin özel talimatlarına taşıyıcının uymamasından ileri gelmişse, taşıyıcı birinci fıkranın (a) bendine dayanarak sorumluluktan kurtulamaz.
(4) Taşıyıcı, sözleşme uyarınca eşyayı sıcağa, soğuğa, ısı değişikliklerine, neme, sarsıntılara ya da benzer etkilere karşı özel olarak koruma yükümlülüğü altında ise, birinci fıkranın (d) bendine ancak, hâl ve şartlara göre, özellikle de gerekli donanımın seçimi, bakımı ve kullanımına ilişkin kendisine düşen tüm önlemleri almış ve özel talimatlara uygun davranmış bulunması hâlinde dayanabilir.
(5) Taşıyıcı birinci fıkranın (f) bendine ancak hâl ve şartlara göre kendisine düşen tüm önlemleri almış ve özel talimatlara uygun davranmış bulunması hâlinde dayanabilir.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 878. maddesi; taşıyıcının eşyanın kaybı, hasarı veya geç teslimi nedeniyle doğan sorumluluğundan hangi şartlarda kurtulabileceğini düzenler. Kural, taşıyıcının doğan zararlardan sorumlu olmasıdır. Ancak zarar; açık araç kullanılmasından, gönderenin yetersiz ambalaj veya etiketleme yapmasından, eşyanın gönderen ya da gönderilen tarafından yüklenip boşaltılmasından, eşyanın doğal yapısından (kırılma, paslanma, bozulma, kuruma, sızma gibi), canlı hayvan taşınmasından veya gümrük mevzuatından kaynaklanıyorsa taşıyıcı sorumluluktan kurtulabilir. Bu durumda zararın adı geçen nedenlerden ileri geldiği varsayılır; ancak bu karine açık araç kullanımında meydana gelen olağanüstü kayıp ve hasarlarda uygulanmaz. Ayrıca taşıyıcı; gönderenin özel talimatlarına aykırı davranmışsa, sözleşmeyle koruma yükümlülüğü altına girmişse ya da canlı hayvan taşımacılığında gerekli önlemleri almamışsa bu muafiyet hükümlerine dayanamaz.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Diyelim ki bir şirket, soğuk zincirle taşınması gereken ilaçları lojistik firmasına teslim etti. Araçtaki soğutma sistemi arızalandı ve ürünler kullanılamaz hâle geldi. Taşıyıcı, "ilacın doğal yapısı ısıya duyarlıdır, bu yüzden sorumlu değilim" diyemez. Çünkü maddenin 4. fıkrasına göre, taşıyıcı sözleşme ile sıcağa, soğuğa, neme karşı özel koruma taahhüt etmişse; donanımın seçimi, bakımı, kullanımı ve talimatlara uygunluk dâhil tüm önlemleri aldığını ispat etmelidir. İspat edemezse sorumluluktan kurtulamaz. Benzer şekilde, gönderenin mobilyaları yalnızca streç filmle paketlemesi hâlinde taşıma sırasında oluşan ezikler için taşıyıcı "yetersiz ambalaj" savunması yapabilecektir. SicilAI olarak özellikle şunun altını çiziyoruz: Gönderenin taleplerinin, ambalaj ve etiketleme sorumluluklarının yazılı sözleşmeye bağlanması; taşıyıcının da hangi hâllerde muafiyet iddia edebileceğini önceden bilmesi, uyuşmazlıkları büyük ölçüde önler.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Gönderenler, ambalaj ve etiketleme işlemlerini fotoğraflarla veya tutanakla belgelemelidir; aksi hâlde taşıyıcının "yetersiz ambalaj" savunması kolayca kabul görebilir.
- Taşıyıcılar; açık araç kullanımında olağanüstü zıya veya hasarın söz konusu olduğu durumlarda karinenin işlemeyeceğini unutarak eksik savunma yapabilir. Bu tür olaylarda ispat yükü taşıyıcıdadır.
- Gönderilen özel talimatların sözlü iletilmesi ispat sorununa yol açar. "Kapalı araç kullanılacaktır" gibi talimatların yazılı olarak sözleşmeye eklenmesi şarttır.
- Canlı hayvan taşımacılığında taşıyıcı, yalnızca hayvan sağlık raporunu ibraz edip "canlı hayvan bendi"ne sığınmamalı; hâl ve şartlara göre refakatçi bulundurma, uygun araç ve sulama gibi tüm önlemleri aldığını ispat edebilmelidir.
- Gümrük mevzuatından kaynaklanan engellerin her zaman taşıyıcıyı kurtarmayacağı; ancak idari veya hukuki olarak gerçekten engelleyici bir işlemin varlığında bu savunmanın geçerli olacağı unutulmamalıdır.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.