# MADDE 890
Taşıma Uyuşmazlıklarında Yetkili Mahkeme Rehberi

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, Türk Ticaret Kanunu'nun 890. maddesi olup, eşya taşımacılığından doğan uyuşmazlıklarda hangi mahkemelerin yetkili olduğunu düzenler. Özellikle kara, deniz, hava veya demiryolu ile yapılan ticari taşımalarda, malın hasara uğraması, kaybolması, geç teslim edilmesi veya taşıma bedelinin ödenmemesi gibi ihtilaflarda dava açılabilecek yerleri belirler. Maddenin birinci fıkrası, TTK'nın Birinci ve İkinci Kısım hükümlerine tabi taşımalarda, malın teslim alındığı yer mahkemesi ile malın teslim edilmesi gereken yer mahkemesinin de yetkili olduğunu söyler. Bu, davacıya geniş bir seçim hakkı tanır. İkinci fıkra ise taşımanın birden fazla taşıyıcı ile yapılması durumunda, asıl taşıyıcı ile fiilî taşıyıcıya karşı açılacak davalarda karşılıklı olarak her birinin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğunu hükme bağlar. Kısacası bu madde, taşımacılık sektöründe mağdur olan tarafın (gönderen veya gönderilen) dava hakkını kolaylaştırmakta, "hangi mahkemeye gideceğim" derdini azaltmaktadır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi olduğunuzu düşünün: İstanbul'daki fabrikanızdan Ankara'daki müşterinize kamyonla mal gönderdiniz. Kargo yolda devrildi ve ürünleriniz hasar gördü. Taşımacı firma ile anlaşamazsanız dava açmanız gerekir. Genel kural olarak dava, davalının (taşıyıcı firmanın) yerleşim yeri mahkemesinde açılır; ancak bu madde sayesinde siz malı teslim ettiğiniz yer olan İstanbul mahkemelerinde de dava açabilirsiniz. Ya da malın teslim edileceği yer olan Ankara mahkemesini de seçebilirsiniz. Bu, özellikle küçük esnafın ve KOBİ'lerin işini büyük ölçüde kolaylaştırır. Ayrıca taşımayı bir nakliyeci ile yaptınız; o da işi başka bir alt taşıyıcıya devretti. Bu durumda hem asıl taşıyıcıya hem fiilî (işi fiilen yapan) taşıyıcıya karşı dava açabilirsiniz. Madde size, asıl taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde fiilî taşıyıcıya; fiilî taşıyıcının yerleşim yerinde ise asıl taşıyıcıya dava açma imkânı tanır. SicilAI olarak önerimiz; taşıma sözleşmelerinizde açık bir yetki şartı yoksa bu maddenin sağladığı avantajı mutlaka göz önünde bulundurun. Dava masraflarını ve sürecini düşünerek stratejik olarak en uygun mahkemeyi seçin.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Yetki sözleşmesi (çekişmeli yetki şartı) varsa, madde ile tanınan seçim hakkının ortadan kalkabileceğini unutmayın; sözleşmenizi dikkatle inceleyin.
• Dava açarken malın teslim alındığı veya teslim edileceği yeri ispat edemezseniz (örn. fatura, sevk irsaliyesi, CMR belgesi) yetki itirazıyla karşılaşabilirsiniz.
• Fiilî taşıyıcıya dava açmak için onun ticari unvanını ve adresini doğru tespit etmelisiniz; aksi halde dava dilekçesi tebliğ edilemez.
• Bu yetki kuralı, yalnızca TTK'nın Birinci ve İkinci Kısım hükümlerine tabi taşımalarda geçerlidir. Uluslararası taşımalarda (CMR, Montreal gibi) farklı kurallar uygulanabileceğini bilin ve uzman görüşü alın.
• Zamanaşımı süreleri taşıma türüne göre değişebilir; yetkili mahkemeyi bulmakla vakit kaybederken hak düşürücü süreyi kaçırmayın.