# MADDE 898
Tasiyici Sorumluluktan Kurtulma Halleri

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, taşıma hukukunda taşıyıcının eşya zıyaı veya hasarından doğan sorumluluktan hangi özel durumlarda kurtulabileceğini düzenler. 878 inci maddedeki genel sorumluluk istisnalarından farklı olarak, burada tamamen eşyanın niteliğinden veya tarafların davranışlarından kaynaklanan riskler sıralanmıştır. Özellikle değerli maden, taş, mücevher, para, pul ve kıymetli evrak gibi yüksek hasara açık eşyalarda, taşıyıcı bu eşyaların taşınması sırasında doğan zarardan sorumlu tutulamaz. Aynı şekilde, gönderenin hatalı paketleme veya etiketleme yapması, eşyayı kendisinin yüklemesi, boşaltması veya işleme tabi tutması hâlinde de taşıyıcının kusuru aranmaz. Taşıyıcı tarafından ambalajlanmamış eşyanın zarar görmesi, canlı hayvan ve bitki taşımacılığında meydana gelen kayıplar ile eşyanın doğal yapısındaki kırılganlık, paslanma, bozulma gibi sebeplerle oluşan hasarlar da bu kapsamdadır. Maddenin ikinci fıkrası, zararın bu tehlikelerden kaynaklanmış olabileceğine dair bir kabul oluştuğunda, zararın bu tehlikeden doğduğunun varsayılacağını ifade eder. Ancak taşıyıcı, bu hükümden yararlanabilmek için tüm özeni gösterdiğini, gerekli önlemleri aldığını ve talimatlara uyduğunu ispat etmek zorundadır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi olarak düşünün ki, ihracat yapıyorsunuz ve gönderdiğiniz ürünler taşıma sırasında hasarlandı. Eğer ürünlerinizi özensiz paketlediyseniz, taşıyıcı bu maddeye dayanarak sorumluluktan kurtulabilir. Örneğin, kolileri kenarları korumasız ve darbe emilimi olmadan taşıyıcıya teslim ettiyseniz ve ürünler kırıldıysa, taşıyıcının size tazminat ödemesi gerekmez. Taşıyıcı sizi önceden uyarmasına rağmen, eşyayı taşıma aracına uygun olmayan boyut ve ağırlıkta yükletirseniz, doğan hasardan da yine siz sorumlu olursunuz. Bu nedenle ticari işletmelerin, taşıma sözleşmesi yaparken eşyanın cinsini, paketleme koşullarını ve özel risklerini açıkça yazılı hale getirmesi ve taşıyıcıya gerekli bilgilendirmeyi yapması kritik önem taşır. SicilAI, şirketlerin taşıma sözleşmelerinde karşılaşabileceği bu tür riskleri önceden değerlendirmeleri gerektiğini ve sözleşme maddelerinin dikkatle müzakere edilmesi gerektiğini önerir. Ayrıca, değerli eşya taşıtıyorsanız, bunu taşıyıcıya beyan etmeniz ve taşıyıcının da bu bilgiye göre prim ve sorumluluk şartlarını belirlemesi gerekir. Aksi hâlde taşıyıcı, bu eşyanın taşındığını bilmediğini ileri sürerek sorumluluktan kaçınabilir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Taşıyıcının, sorumluluktan kurtulma hükümlerine dayanabilmesi için “gerekli özeni göstermiş olma” şartını ispat etmesi gerekir. Taşıyıcı, aracın bakımını yapmadıysa veya soğuk zincir kuralına uymadıysa bu maddeye güvenemez.
• Gönderenler, paketleme ve etiketlemeyi özenli yapmadıklarında hasarın sorumluluğunu taşıyıcıya yükleyemez. Bu nedenle paketleme talimatları ve fotoğraflı teslim tutanakları muhafaza edilmelidir.
• Canlı hayvan veya bitki taşımalarında, hayvanın hastalığı veya bitkinin solması gibi doğal riskler her zaman taşıyıcının istisnası olarak görülmemelidir; veteriner raporu ve bakım talimatlarına uyulmaması sorumluluğu doğurabilir.
• Taşıyıcı, eşyanın doğal yapısı nedeniyle hasara uğrayacağını biliyorsa, göndereni önceden uyarma zorunluluğunu ihmal ederse 3 üncü fıkra kapsamında korunamaz.
• Yükleme ve boşaltma işlemi gönderen tarafından yapılıyorsa, bu işler sırasında oluşan iş kazaları ve hasarlar taşıyıcının yükümlülüğünde değildir; gönderenin kendi sigortasını yaptırması önem taşır.