# MADDE 900
Eşya Hasarında Taşıyıcıya Bildirim Süreleri

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 900, taşıma sözleşmelerinde eşyanın zıyaı (kaybolması) veya hasara uğraması durumunda alıcının veya gönderilenin, taşıyıcıya karşı haklarını koruyabilmesi için uyması gereken süreleri düzenler. Bu madde, 889. maddedeki genel bildirim sürelerine istisna getirir. Eşyanın hasarı veya kaybı teslim anında açıkça belli oluyorsa, alıcının en geç 3 iş günü içinde; hasar veya kayıp açıkça görünmüyorsa, en geç 14 gün içinde durumu taşıyıcıya bildirmesi gerekir. Bu süreler içinde bildirim yapılmazsa, eşyanın zıyaı veya hasarından doğan tazminat istem hakları sona erer. Yani haklı olsanız bile, süresi içinde bildirim yapmadığınız takdirde taşıyıcıya karşı tazminat talep edemezsiniz. Bu, ticari hayatta sık karşılaşılan ve gözden kaçırıldığında ağır sonuçlar doğuran bir zamanaşımı benzeri süredir (aslında bir hak düşürücü süredir).

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi olarak düşünün: Ankara'daki fabrikanızdan İzmir'deki müşterinize kamyonla mobilya gönderdiniz. Ürünler teslim edildiğinde müşteri ambalajların yırtık olduğunu görüyor ama içini açıp kontrol etmiyor. Bir hafta sonra ürünlerin kırık olduğunu fark ediyor. İşte tam bu noktada devreye giren madde 900'dür. Eğer hasar dışarıdan açıkça belli değilse, müşterinizin teslimden itibaren 14 gün içinde taşıyıcıya yazılı bildirim yapması gerekir. Aksi halde hasar tazmini hakkı ortadan kalkar. Peki bu süreler nasıl işler? Örneğin, teslim pazartesi gerçekleştiyse ve hasar açıkça görülüyorsa, en geç perşembe günü mesai bitimine kadar bildirim yapılmalıdır (3 iş günü). Görünmeyen hasarlarda ise teslimden sonraki 14 gün içinde yazılı ihbar şarttır. Bu süreçte yapılacak en doğru hareket, hasar tespitini bir taşıma raporu veya tespit tutanağı ile belgelemek ve bildirimi noter, e-posta veya taşıyıcının kayıt sistemine işleyerek yazılı hale getirmektir. SicilAI olarak tavsiyemiz, her taşıma sözleşmesinde bu süreleri takip eden bir bildirim prosedürü oluşturmanız ve hasar durumunda zaman kaybetmeden harekete geçmenizdir. Unutmayın, sigorta poliçeniz olsa bile taşıyıcıya rücu edebilmek için bu bildirim sürelerine uymak zorunludur.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• 3 iş günü süresinin kaçırılması: Açık hasar durumunda teslim anında tutanak tutulmaz veya süresi içinde bildirim yapılmazsa taşıyıcıya karşı tazminat hakkı tamamen kaybedilir. Bu süre hafta sonu ve resmi tatiller hariç iş günü esasına göre hesaplanır, takvim günü değildir.
• 14 günlük gizli hasar süresinin göz ardı edilmesi: İç ambalaj hasarları, çarpma sonucu oluşan iç aksaklıklar çoğu zaman teslimde fark edilmez. Bu nedenle teslim alan kişinin malı hemen kontrol etmesi ve şüpheli durumlarda süresi içinde bildirim yapması gerekir.
• Sözlü bildirimle yetinilmesi: Taşıyıcıya telefonla veya yüz yüze durumu iletmek hukuken yeterli değildir. Bildirimin mutlaka yazılı yapılması gerekir. Aksi halde ispat yükümlülüğü yerine getirilmemiş sayılır.
• Eksik veya hatalı hasar tespiti: Bildirimde hasarın niteliğinin açıkça belirtilmesi, fotoğraflarla desteklenmesi ve varsa görevli yetkilinin imzasının alınması gerekir. Soyut ve belgesiz bildirimler taşıyıcı tarafından reddedilebilir.
• Teslim alan kişinin yetkisiz olması: Şirket adına malı teslim alan çalışanın hasar tespiti ve bildirim konusunda önceden yazılı yetkilendirilmesi önemlidir. Aksi takdirde bildirim sürelerine uyulmuş olsa bile temsil yetkisi tartışma konusu olabilir.