# MADDE 901
Tüketici Taşımada Bilgilendirme Yükümlülüğü

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, ticari taşıma sözleşmelerinde gönderenin tüketici olması hâlinde taşıyıcıya özel bir bilgilendirme yükümlülüğü getiriyor. Taşıyıcı, sözleşme kurulurken tüketici konumundaki göndereni; taşıma hukukundaki sorumluluk sınırları, sorumluluktan kurtulma hâlleri, sorumluluğun nasıl genişletilebileceği ve eşyanın sigorta ettirilebilmesi gibi konularda açıkça bilgilendirmek zorundadır. Eğer bu bilgilendirme yapılmazsa, taşıyıcı kanunda lehine tanınan tazminat sınırlamalarından ve kurtulma hâllerinden yararlanamaz. Ayrıca taşıyıcı, mal teslim edilirken gönderileni zarar bildiriminin şekli ve süresi ile bu bildirimin yapılmaması hâlinde doğacak hukuki sonuçlar hakkında da bilgilendirmezse, TTK’nın 900 üncü maddesindeki zamanaşımı veya bildirim sürelerine ilişkin savunmalara dayanamaz. Bilgilendirmenin geçerli olması için mutlaka yazılı, kolayca okunabilir ve anlaşılabilir biçimde yapılması şarttır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir kargo veya nakliye şirketi düşünün: Evinden eşya gönderen bir birey, tüketici sıfatı taşır. Şirket, gönderi sözleşmesini yaparken yalnızca “taşıma sözleşmesi” imzalatmakla yetinmemeli; gönderene, kaybolan veya hasar gören eşya için ödeyeceği tazminatın üst sınırının ne olduğunu, hangi durumlarda sorumlu olmayacağını ve daha yüksek bir koruma istiyorsa eşyasını sigorta ettirebileceğini açıkça anlatmalıdır. Bu bilgilendirme, küçük puntolu ve anlaşılmaz bir sözleşme hükmüyle değil; açık, okunaklı ve yazılı bir şekilde yapılmalıdır. Aynı şekilde eşya teslim edilirken, alıcıya zarar bildirimini kaç gün içinde ve nasıl yapması gerektiği hatırlatılmazsa, taşıyıcı daha sonra “süresinde bildirim yapılmadı” diyerek tazminattan kaçınamaz. SicilAI olarak özellikle lojistik sektöründeki şirketlerin bu bilgilendirme kayıtlarını saklamasını ve gönderi sürecinin bir parçası hâline getirmesini öneriyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Bilgilendirmenin yalnızca sözleşme metninde yer alması yeterli sayılmaz; ayrıca açık ve anlaşılır bir dille, tüketicinin dikkatinin çekildiği şekilde yapılması gerekir.
• Sözlü bilgilendirme yapılmış olsa bile madde metni “yazılı” şart aradığından, ispat açısından yazılı kayıt bulunmayan her bilgilendirme geçersiz riski taşır.
• Taşıyıcı, sorumluluk sınırlarını işleten taşımacı veya alt taşıyıcılar da bu bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmezse, tazminat taleplerinde sınırsız sorumlulukla karşı karşıya kalabilir.
• Zarar bildirim süresi ve şekli konusundaki bilgilendirme, yalnızca sözleşme anında değil, malın teslimi sırasında da yapılmalıdır; aksi hâlde 900 üncü maddeye dayanılamaz.