# MADDE 905
Değişik Tür Araçlarla Taşınma Eşyası Hükümleri

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, tek bir taşıma sözleşmesi altında birden çok taşıma türünün (kara, deniz, hava, demiryolu) birleştiği karma taşımalarda, taşınan şeyin taşınma eşyası olması hâlinde hangi hukuk kurallarının uygulanacağını düzenler. Ev veya ofis taşınması sırasında eşyalar genellikle önce kamyonla, ardından feribot veya uçakla taşınır. Kanun koyucu, bu tür bir taşımada sözleşmenin tamamına, TTK'nın ilgili kısmındaki bütüncül ve koruyucu hükümlerin uygulanacağını söyler. Yani taşıyıcı, “eşya zaten kara yolundan çıktı, deniz kısmından ben sorumlu değilim” diyerek yükümlülükten kaçamaz; müşterinin muhatabı bellidir. Ancak zararın meydana geldiği taşıma kısmı açıkça tespit edilebiliyorsa ve o kısım Türkiye Cumhuriyeti bakımından bağlayıcı bir milletlerarası sözleşmeye tabi ise, 903. madde devreye girer. Örneğin kara yolunda CMR, hava yolunda Montreal ve demir yolunda COTIF/CIM kuralları öncelikle uygulanır. Böylece hem ulusal hem uluslararası sorumluluk rejimleri arasında adil bir sınır çizilir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir limited şirketin ofisini, arşivini ve demirbaşlarını İstanbul’dan Almanya’ya taşıtmak istediğini düşünelim. Taşıyıcı firma, eşyaları kara yolu ile limana, ardından gemiyle yurt dışına götüren tek bir sözleşme yapar. Bu sözleşme, konusu taşınma eşyası olduğu için 905. madde kapsamındadır. Eşyalar gemi yüklemesi sırasında ıslanırsa, taşıyıcı müşteriye “deniz kısmının taşıyıcısına gidin” diyemez; müşteri sözleşmedeki muhatabı olan taşıyıcıdan tazminat isteyebilir. Sorumluluk sınırı ise zararın gerçekleştiği kısma uygulanan konvansiyona göre belirlenir. Bu nedenle sözleşme, taşıma senedi, değer beyanı, hasar ihbarı ve teslim makbuzları kritik önem taşır. SicilAI üzerinden taşıma dosyalarınızı ve sözleşme kontrol listelerinizi düzenli tutmak, olası bir uyuşmazlıkta şirketin hak kaybını önler.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Karma taşımayı sözleşmede açıkça tanımlamamak: Hangi araç türünün hangi güzergâhta kullanılacağı yazılmazsa, zararın nerede doğduğu ispat edilemez ve 903. madde devreye giremez.
• Değer beyanını eksik bırakmak: Uluslararası konvansiyonlar çoğu zaman düşük tazminat tavanları öngörür; eşyanın gerçek değeri beyan edilmezse ciddi maddi kayıp yaşanır.
• Hasar ihbar sürelerini kaçırmak: Gözle görülür hasarda teslim anında, gizli hasarda ise kısa süre içinde yazılı ihbar yapılmazsa tazminat hakkı kaybolabilir.
• Sorumluluktan kurtulma kayıtlarına güvenmek: Taşıyıcının tek taraflı hazırladığı muafiyet hükümleri, TTK’nın emredici kuralları karşısında her zaman geçerli olmayabilir.