# MADDE 927
Taşıma işleri komisyoncusu toplama yük hakkı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 927, taşıma işleri komisyoncusunun birden fazla gönderene ait küçük partiler halindeki eşyayı tek bir taşıma düzeni içinde birleştirme yetkisini düzenler. Buna sektörde “toplama yük” veya “grupaj taşımacılık” denir. Normalde komisyoncu, gönderenler adına taşıyıcı bulup işi organize eden aracı konumundadır. Ancak bu madde, komisyoncunun kendi hesabına yapılmış bir taşıma sözleşmesi varsa, başka bir gönderenin eşyasını da bu taşımaya ekleyerek taşıtabileceğini söyler.

Maddenin ikinci fıkrası ise bu yetkinin doğal sonucunu belirler: Komisyoncu bu hakkı kullanırsa, birleştirilen toplama yükün tamamı bakımından artık yalnızca aracı değil, taşıyan veya taşıyıcı gibi hak ve yükümlülüklere sahip olur. Yani gönderenlere karşı eşyanın ziyaı, hasarı veya geç teslimi konularında taşıma hukukundaki sorumluluk kuralları uygulanır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Örnek verecek olursak: Bir lojistik firması hem tekstil üreticisinin hem de oyuncak üreticisinin ayrı ayrı Almanya’ya göndermek istediği küçük kolileri alır. Bu firma, kendi adına ve kendi hesabına bir tır kiralayıp taşımayı üstlenmişse, TTK m. 927 uyarınca iki gönderenin eşyasını aynı tırda birleştirebilir. Böylece gönderenler tam yük ücreti ödemez; komisyoncu da kârlı bir operasyon yürütür. Fakat bu durumda komisyoncu, her iki gönderene karşı taşıyan sıfatıyla sorumlu hale gelir.

Ticaret ve sicil uygulamalarında bu madde; taşıma sözleşmesi, taşıma senedi, CMR belgesi veya konşimento gibi evraklarda taraf sıfatlarının doğru gösterilmesini zorunlu kılar. Komisyoncunun faaliyet konusunun ticaret sicilinde “taşıma işleri komisyonculuğu” veya “eşya taşımacılığı” olarak tescil edilmiş olması gerekir. SicilAI olarak önerimiz, toplama yük operasyonlarında gönderenlerle yapılan yazılı sözleşmelere “komisyoncunun kendi hesabına taşıma yapabileceği ve eşyaların birleştirilebileceği” yönünde açık bir hüküm konulması ve düzenlenen belgelerde taşıyan sıfatının açıkça yazılmasıdır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Komisyoncu, gerçekte kendi hesabına yapılmış bir taşıma sözleşmesi yoksa toplama yük oluşturmamalıdır; aksi halde yetkisiz grupaj yaptığı gerekçesiyle tazmin sorumluluğu doğabilir.
• Toplama yük sırasında gönderenlerin malları birbirinden kaynaklanan hasar, kırılma, ıslanma veya koku gibi zararlara maruz kalabilir. Komisyoncu bu durumda taşıyan sıfatıyla tüm gönderenlere karşı sorumlu olur.
• Taşıma belgelerinde komisyoncunun unvanı veya sıfatı yanlış yazılırsa, özellikle hasar ve gecikme iddialarında taşıyanın mı komisyoncunun mu muhatap alınacağı konusunda uyuşmazlık çıkar.
• Her gönderenle yapılan sözleşmede toplama yük yapılacağına dair açık yetki bulunmuyorsa, komisyoncu vekâlet görevini aşmış sayılabilir.
• Değerli eşya beyan edilmezse taşıyanın sorumluluk limitleri düşük kalır; komisyoncu, bu limitlerden yararlanmak yerine sözleşme dışı sorumlulukla karşılaşabilir.