# MADDE 935
Deniz Ticaretinde Gemi Türlerine Göre Uygulama Kapsamı

Resmi Kanun Metni

(1) Aksini öngören kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanunun deniz ticaretiyle ilgili hükümleri ticaret gemileri hakkında uygulanır.

(2) Ancak, bu Kitabın;

a) “Gemi”, “Kaptan”, “Gemi Alacakları” ve “Cebrî İcraya İlişkin Özel Hükümler” başlıklı Kısımları, “Çatma” ve “Kurtarma” başlıklı Bölümleri, deniz alacaklarına karşı sorumluluğun sınırlanması hakkındaki hükümleri ile donatanın, gemi adamlarının kusurundan doğan sorumluluğuna ilişkin 1062 nci maddesi, yatlar, denizci yetiştirme gemileri gibi sadece gezinti, spor, eğitim, öğretim ve bilim amaçlarına tahsis edilmiş gemilere,

b) “Çatma” ve “Kurtarma” başlıklı Bölümleri, deniz alacaklarına karşı sorumluluğun sınırlanması hakkındaki hükümleri ile donatanın, gemi adamlarının kusurundan doğan sorumluluğuna ilişkin 1062 nci maddesi, münhasıran bir kamu hizmetine tahsis edilen Devlet gemileriyle donanmaya bağlı harp gemilerine ve yardımcı gemilere,

c) Bayrak şahadetnamesi ile ilgili 944 üncü maddenin ikinci fıkrası ile 945, 947, 948 ve 949 uncu maddeleri, sicille ilgili 955, 956, 973 ve 991 inci maddeleri, kanuni ipotekle ilgili 1013 üncü maddesi ve yapı hâlinde bulunan gemiler üzerindeki haklarla ilgili 1054 ilâ 1058 inci maddeleri yabancı bir devlet veya onun vatandaşları adına Türkiye’de yapılmakta olan gemilere de, nitelikleri ile bağdaştığı ölçüde,

uygulanır.

Yasal ve Önemli Uyarı Bu sayfadaki mevzuat metinleri ve yapay zeka özetleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık veya resmi yönlendirme niteliği taşımaz. Ticaret Sicil süreçlerinizde olası eksiklikleri önceden tespit etmek için evraklarınızı SicilAI analiz motorunda kontrol edebilirsiniz; ancak nihai işlemlerinizde güncel mevzuatı ve profesyonel hukuki desteği esas almanız önerilir.

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 935, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun deniz ticaretine ilişkin kurallarının hangi gemilere uygulanacağını belirler. Birinci fıkra kuralı koyar: Kanunda aksini söyleyen başka bir hüküm yoksa, deniz ticareti hükümleri ticaret gemileri hakkında uygulanır. Yani asıl muhatap ticari faaliyet yürüten gemilerdir. Ancak asıl önemli olan ikinci fıkradaki istisna ve genişletme hükümleridir. (a) bendi, kural olarak ticaret gemisi sayılmayan; yatlar, denizci yetiştirme gemileri gibi sadece gezinti, spor, eğitim ve bilim amacıyla kullanılan gemilere de bazı hükümlerin uygulanacağını söyler. Bu gemiler hakkında; "Gemi, Kaptan, Gemi Alacakları, Cebrî İcraya İlişkin Özel Hükümler" kısımları ile "Çatma", "Kurtarma" bölümleri, sorumluluk sınırlaması hükümleri ve donatanın gemi adamlarının kusurundan kaynaklanan sorumluluğuna dair 1062. madde uygulanır. (b) bendi ise münhasıran kamu hizmetine tahsis edilen Devlet gemileri, harp gemileri ve donanma yardımcı gemileri açısından yalnızca çatma, kurtarma, sorumluluk sınırlaması ve 1062. maddenin geçerli olduğunu belirtir. (c) bendi, yabancı devlet veya vatandaşları için Türkiye'de yapılmakta olan gemilere; bayrak şahadetnamesi, gemi sicili ve ipoteklere ilişkin belirli maddelerin nitelikleriyle bağdaştığı ölçüde uygulanacağını düzenler.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir gemi filosuna sahip şirket sahibini düşünelim. Şirketin hem Türk bayraklı yük gemileri hem de bir adet büyük bir gezi yatı var. Yat, ticari yük taşımacılığı yapmadığı halde, kaptanın yetkileri, gemi alacakları ve zorunlu cebrî icra süreçleri bakımından ticaret gemisiyle benzer hukuki rejime tabi tutulmuştur. Eğer yat, kıyıya yakın bir yerde bir balıkçı teknesiyle çatışırsa, "Çatma" hükümleri aynen uygulanır; kurtarma hizmeti doğarsa kurtarma bedeli talep edilebilir. Devlet gemisi sahibi bir kamu kurumu ise; söz konusu gemi münhasıran kamu hizmetinde kullanıldığı sürece ticari hükümlerin çoğu uygulanmayacaktır, ancak bir sivil deniz aracıyla çatışması veya kurtarma yapması halinde ilgili bölümler devreye girer. Yabancı bir devletin siparişiyle Türkiye'de inşa edilen bir geminin, henüz yapı halindeyken sicil ve ipotek işlemlerinin Türk hukukuna göre yürütülüp yürütülemeyeceği sorusunun cevabı da (c) bendinde gizlidir; bu sayede inşaat halindeki gemi üzerinde kanuni ipotek ve hak tesisi mümkün olur. SicilAI olarak önerimiz; gemi tipinizi ve kullanım alanınızı doğru tespit edip, bu maddenin belirttiği kapsam içinde hareket etmenizdir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

Yat ve eğitim gemileri "ticaret gemisi değildir" düşüncesiyle çatma, kurtarma veya gemi alacaklarına ilişkin hakların göz ardı edilmesi büyük hukuki kayıp yaratır.
Devlet gemilerinin "münhasıran" kamu hizmetine tahsisli olması şartı gözden kaçırılır; ticari kullanıma açılan bir devlet gemisi koruma kapsamından çıkar ve tüm deniz ticareti kurallarına tabi olur.
Türkiye'de yabancı devlet adına inşa edilen gemilerde, sicile tescil ve ipotek işlemlerinin nitelik uyumu dikkate alınmadan eksik yapılması, yapı halindeki gemi üzerinde hak kayıplarına yol açabilir.
Harp gemileri ve donanma yardımcı gemileri hakkında sadece sınırlı hükümler uygulanır; bunun dışında kamu gemisi gibi davranıp sorumluluktan kaçınılmaya çalışılması mümkün değildir.
Bayrak şahadetnamesi ve sicil ile ilgili hükümlerin tüm gemilere değil, metinde tek tek sayılan maddelere özgü olduğunun bilinmemesi, uygulama hatasına neden olur.

Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?

Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.

Yapay Zeka Motorunu Çalıştır

İşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.

Ticaret Sicil AI Asistanı