# MADDE 950
Gemi İsim Yazma Yükümlülüğü Cezası

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 950, Türk Ticaret Kanunu’nun deniz ticareti bölümünde düzenlenen bir sorumluluk kuralıdır. Sicile kayıtlı bir geminin dış görünümünde kimlik bilgilerinin açıkça taşınması şarttır. Buna göre geminin adı, bordasının (teknenin yan yüzeylerinin) her iki yanına; gemi adı ile bağlama limanı ise geminin kıç tarafına usulüne uygun şekilde yazılmak zorundadır. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen kaptan, üç aya kadar hapis ya da adli para cezası ile cezalandırılır. Kaptan, gemiyi fiilen sevk ve idare eden kişi olarak bu işaretlemelerin varlığından ve doğruluğundan sorumlu kabul edilmiştir. Buradaki "usulüne uygun" ifadesi; yazıların silinmeyecek şekilde, kolayca okunabilir biçimde ve gemi kimliğini tartışmasız ortaya koyacak nitelikte olması gerektiğini anlatır. Hükümdeki sorumluluk doğrudan kaptana yöneltilmiş olup, armatör veya donatanın emri bulunsa dahi kaptanın bu cezai yaptırımla karşılaşması mümkündür. Madde, bir geminin denizde ve limanda tanınabilirliğini sağlamak, karışıklıkları önlemek ve deniz güvenliğini teminat altına almak amacını taşır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir gemi sahibi veya donatan için bu madde, geminin âdeta kimlik kartının dışarıdan okunacak şekilde taşınması anlamına gelir. Sicile kayıtlı bir gemi satın alındığında ya da Türk bayrağı çekildiğinde; liman başkanlıkları, klas kuruluşları ve sigorta eksperleri gemiyi incelerken borda ve kıçtaki işaretleri kontrol eder. Örneğin; bağlama limanı İstanbul olan bir kuru yük gemisinin adı sancak ve iskele taraflarında her iki bordada "DENİZ", kıçta ise "DENİZ – İSTANBUL" şeklinde yazılmalıdır. Armatör, bu yazıların yaptırılması için kaptana talimat vermeli ve periyodik olarak kontrol etmelidir. Kaptan değişimlerinde yazıların hâlâ görünür ve okunur olduğu doğrulanmalı; bakım veya boya çalışmaları sırasında yazıların kapatılmaması için tersane süreçlerinde de dikkatli olunmalıdır. Ticari hayatta bu yükümlülük; geminin liman devleti denetimlerinde alıkonulmasının önlenmesi, ceza riskinin ortadan kaldırılması ve sigorta hasar süreçlerinde gemi kimliğinin net tespit edilebilmesi açısından kritik önem taşır. SicilAI olarak gemi sahiplerinin sicil ve operasyonel yükümlülüklerini takip ederken bu tür teknik kurallara ilişkin farkındalığı artırmayı ve süreçleri kolaylaştırmayı hedefliyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Yazı karakteri ve ölçü standardına uyulmadan yapılan işaretlemeler, denetimde "usulüne uygun" kabul edilmeyebilir ve kaptan ceza riskiyle karşı karşıya kalır.
• Geminin yalnızca bir bordasına ad yazılması ya da kıçta bağlama limanının eksik bırakılması, denetimlerde en sık karşılaşılan teknik hatalardandır.
• Geminin adı veya bağlama limanı değiştiği halde eski yazıların üzeri kapatılmadan işletilmesi, idari yaptırımlara ve geminin alıkonulmasına neden olabilir.
• Boya, pas veya kirlenme nedeniyle okunamaz hâle gelen yazılar, hiç yazılmamış gibi değerlendirilir; bu durum kaptanın cezai sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
• Kaptan değişikliği, donatanı bu sorumluluktan kurtarmaz; markalama eksikliği nedeniyle doğan cezalar ve gecikmeler, ticari itibarı ve sözleşme yükümlülüklerini zedeleyebilir.