# MADDE 967
Gemi Kaydı Silinme Şartları ve Usulü

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 967. maddesi, uzun süredir hiçbir işlem görmemiş ve fiilen kullanılamaz durumdaki gemilerin, ağır ve uzun bir mahkeme sürecine girilmeden sicil kaydından silinebilmesini sağlayan istisnai bir yoldur. Normal şartlarda bir gemi kaydının silinmesi için 966. maddede yazılı prosedürlerin eksiksiz uygulanması gerekir. Ancak kanun koyucu; yirmi yıldır hiçbir kayıt işlemi yapılmamış, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca da gemini artık var olmadığı veya denizcilikte kullanılamayacak hâle geldiği tespit edilen gemiler için pratik bir çözüm öngörmüştür. Bu durumda, gemi üzerinde ipotek veya intifa hakkı gibi bir ayni hak bulunmuyorsa, sicil memurunun önerisi üzerine mahkeme, 966. maddedeki uzun usule gerek kalmaksızın kaydın silinmesine karar verebilir. Bu hüküm, unutulmuş ve atıl durumdaki gemilerin sicil defterlerinde gereksiz yer kaplamasını önlemeyi amaçlar.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir gemi sahibi olduğunuzu düşünün; geminiz çok eski, hurdaya ayrılmış veya yıllar önce batmış olabilir. Ancak geminin Türk Gemi Sicili'ndeki kaydı duruyordur. Bu durum, gemi üzerinde haciz kararı çıkmasına, vergi borçlarına veya yeni alıcıların kafasının karışmasına yol açabilir. İşte bu madde devreye girdiğinde ve yirmi yıllık bir sessizlik söz konusu olduğunda, sicil memuru doğrudan mahkemeye başvurarak kaydın silinmesini önerebilir. Bu sayede, maliki olduğunuz ancak fiilen kullanamadığınız bir gemi nedeniyle sicil üzerinde taşıdığınız görünürlük ve potansiyel hukuki yükümlülükler sona erer. Özellikle deniz ticaretiyle uğraşan şirketler için, filolarında bulunmasına rağmen yıllardır işletmediği ve akıbeti belli olmayan gemilerin kaydının temizlenmesi büyük kolaylık sağlar. Bu işlem, hem sicil defterinin güncel ve sağlıklı tutulmasını sağlar hem de gereksiz bürokratik engelleri ortadan kaldırır. Ancak unutulmamalıdır ki bu süreç yalnızca sicil memurunun harekete geçmesiyle başlar; gemi sahibinin doğrudan başvuru hakkı bulunmamakla birlikte, durumu sicil memuruna bildirmesi ve süreci hızlandırması mümkündür. SicilAI olarak, gemi sicil işlemlerinde bu tür istisnai maddelerin doğru ve hızlı uygulanmasının ticari hayatta büyük zaman kazandırdığını görüyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Yirmi yıllık sürenin hesaplanmasında hata yapılması en sık rastlanan teknik hatadır; süre, son kayıt işleminden itibaren tam ve kesintisiz olarak işlemelidir.
• Gemi üzerinde ipotek veya intifa hakkı bulunup bulunmadığının kontrol edilmemesi, telafisi güç hukuki sorunlara yol açabilir; bu haklar varsa madde uygulanamaz.
• Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından resmi bilgi alınmadan kaydın silinmesi önerisinde bulunulması, mahkeme sürecinin reddiyle sonuçlanabilir.
• Sicil memurunun öneri şartının atlanarak gemi sahibinin veya ilgililerin doğrudan mahkemeye başvurması, bu madde kapsamında usul hatası oluşturur ve talebin dinlenmemesine neden olur.
• 966. maddedeki ilan ve tebligat usullerinin hiç uygulanmayacağı zannedilir; ancak bu madde, yalnızca belirtilen şartların varlığında o prosedürü devre dışı bırakır, aksi durumda genel silme kuralları işler.
• Sicil kaydının silinmesi kararının ardından, gemiye ait bayrak çekme hakkı, donatma iştiraki gibi bağlı hakların da etkilenebileceği göz ardı edilmemelidir.