# MADDE 97
Cari Hesap Kesilmesi Hukuki Durum Belirler

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 97. maddesi, ticari hayatta sıkça kullanılan cari hesap sözleşmesinin temel mantığını ortaya koyar. Buna göre, cari hesaba geçirilen tüm borç ve alacak kalemleri birbirinden bağımsız değildir; aksine ayrılmaz bir bütün oluşturur. Sözleşme süresince taraflardan hiçbiri, tek tek faturalara veya kalemlere dayanarak alacaklı ya da borçlu olduğunu iddia edemez. Tarafların hukuki durumunu belirleyen tek an, sözleşmenin sonunda yapılan hesabın kesilmesidir. Hesap kesildiğinde ortaya çıkan bakiye, taraflardan hangisinin gerçekte alacaklı, hangisinin borçlu olduğunu netleştirir. Bu madde, günlük dilde şu anlama gelir: “Cari hesap devam ettiği sürece ortada tek bir alacak yoktur; alacak hakkı ancak hesap kesilince doğar.”

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi veya esnaf, karşı taraf ile sürekli mal veya hizmet alışverişi yapıyorsa, her işlem için ayrı ayrı ödeme almak yerine açılan cari hesapta tüm kalemler biriktirilir. Örneğin A firması, B firmasına yıl boyunca 12 ayrı fatura karşılığında mal satsın; B firması da A firmasına 5 ayrı fatura karşılığında hizmet versin. Yıl sonunda hesap kesilir ve tek bir bakiye belirlenir. Bu bakiyenin muhatabı, o ana kadar hiçbir fatura için tek başına icra takibi başlatamaz. Uygulamada en çok karşılaşılan hata, cari hesap devam ederken bir faturanın ödenmemesi üzerine doğrudan icra takibi yapılmasıdır. Oysa hesap kesilmeden önce o fatura tek başına muaccel bir alacak sayılmaz. Ticari defterlerde ve Sicil kayıtlarında bu durum, şirketin aktifinde yer alan cari hesap bakiyesinin niteliğini etkiler. Bu nedenle sözleşmede hesap kesim tarihi açıkça belirlenmeli ve dönem sonunda mutlaka mutabakat yapılmalıdır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Cari hesap devam ederken ara faturaya dayanılarak alacak davası veya icra takibi açmak, hukuken geçersiz olabilir ve davada ret sebebidir.
• Sözleşmede hesap kesim tarihi belirtilmemişse, taraflardan biri keyfi olarak “hesabı kapattım” diyerek diğer tarafı zor durumda bırakabilir; bu durumda dönem sonu ticari örf ve teamüllere göre belirlenir.
• Hesap kesilmeden önceki kalemler için zamanaşımı süresi işlemez; zaman aşımı, hesabın kesildiği tarihten itibaren başlar. Bu süreyi kaçırmamak için düzenli hesap mutabakatı şarttır.
• Kısmi ödemeler veya kısmi fatura itirazları cari hesabın bütünlüğünü bozamaz; aksi yönde yapılan muhasebe kayıtları, şirketin mali tablolarında yanıltıcı görünüme yol açar.
• Sicil işlemlerinde veya ortaklık devirlerinde cari hesap alacaklarının değerlemesi yapılırken, hesap kesiminin gerçekleşip gerçekleşmediği dikkate alınmalıdır. Bu noktada SicilAI olarak önerimiz, cari hesap sözleşmelerinizi yazılı hale getirmeniz ve her dönem sonunda noter onaylı veya imzalı mutabakat mektuplarıyla hesabı kesmenizdir.