# MADDE 983
Gemi Siciline Güven İlkesi
Resmi Kanun Metni
(1) Hukuki bir işlem ile bir geminin mülkiyetini, intifa hakkını, gemi ipoteğini veya ipotek üzerindeki bir hakkı iktisap eden kişi lehine gemi sicilinin içeriği, bu haklarla ilgili olduğu ölçüde doğru sayılır; meğerki, iktisap eden kişi kaydın doğru olmadığını bilmiş veya bilmesi gerekmiş olsun. Hak sahibinin kayıtlı bir hak üzerindeki tasarruf yetkisi belli bir kişi lehine sınırlanmış ise, bu sınırlama iktisap eden hakkında ancak gemi sicilinde yazılı olması veya onun sicil kaydının doğru olmadığını bilmesi veya bilmesinin gerekmesi şartıyla hüküm ifade eder.
(2) Hakkın iktisabı için tescil şart olan hâllerde, kaydın doğru olmadığının bilinmesi bakımından tescili istem tarihi asıldır.
(3) Gemi sicilinde lehine bir hak tescil edilmiş olan bir kişiye bu hakkı sebebiyle bir edimde bulunulması veya bu kişinin üçüncü bir kişi ile, sicile kayıtlı bir hak üzerinde birinci fıkrada yazılı olanlar dışında bir tasarruf işlemi yapılması hâllerinde de birinci ve ikinci fıkra hükümleri uygulanır.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Bu madde, gemi siciline kaydedilmiş hakların ve sicil kayıtlarının, iyiniyetli üçüncü kişiler açısından doğru kabul edilmesini sağlar. Bir geminin mülkiyetini, intifa hakkını, gemi ipoteğini veya ipotek üzerindeki hakkı hukuki bir işlemle devralan kişi, sicil kaydının doğruluğuna güvenebilir. Ancak bu güvence sınırsız değildir: kaydın yanlış olduğunu bilen veya bilmesi gereken kişi bu korumadan yararlanamaz.
Ayrıca, sicilde hak sahibi olarak görünen kişinin tasarruf yetkisi bir başka kişi lehine sınırlanmışsa, bu sınırlama ancak sicile işlenmişse veya alıcı tarafından biliniyorsa hüküm doğurur. Maddenin ikinci fıkrası tescili şart olan işlemlerde önemli bir an belirler: Alıcının iyiniyeti, tescili isteme tarihine göre değerlendirilir. Üçüncü fıkra ise korumayı genişletir; sicilde hak sahibi görünene yapılan ödemeler ve üçüncü kişilerle yapılan diğer tasarruf işlemleri de aynı kurallara bağlanır.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Bir şirket ikinci el gemi satın almak istediğinde, geminin gerçek sahibini araştırmak için gemi sicil kaydına bakar. Sicilde satıcı görünüyorsa, alıcı onunla sözleşme yaparak mülkiyeti devralabilir. Sicil kaydının aslında yanlış olduğu, yani geminin gerçekte başka birine ait olduğu durumlarda bile, alıcı bu yanlışlığı bilmiyor ve bilmesi de gerekmiyorsa mülkiyeti kazanır. Aynı durum, alacağına teminat olarak gemi ipoteği tesisi eden bankalar için de geçerlidir; banka, sicildeki malike güvenerek ipotek kurabilir.
Pratikte dikkat edilmesi gereken nokta, tescili isteme tarihinin esas alınmasıdır. Satış sözleşmesi yapıldıktan sonra tescil talebi hemen verilmezse, bu sürede ortaya çıkacak yeni şerhler veya satıcının tasarrufları alıcının aleyhine sonuç doğurabilir. Bu yüzden gemi alım satımında işlemler, tescil talebiyle eş zamanlı yürütülmelidir.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Yalnızca sicil örneğine bakmak yetmez; haciz, ihtiyati tedbir, gemi ipoteği ve tasarruf yetkisi sınırlaması gibi tüm şerhler tek tek kontrol edilmelidir.
- Tescil talebi geciktirilirse, araya giren şerhlerden veya satıcının iflasından kaynaklı hak kayıpları yaşanabilir.
- İyiniyet iddiası her zaman kabul edilmez; ticari alıcının, geminin durumunu ve sicil kayıtlarını araştırma yükümlülüğü vardır. "Bilmiyordum" demek tek başına yeterli olmayabilir.
- Gerçek hak sahibinin sicilin düzeltilmesi davası açması durumunda, iyiniyetli alıcı uzun süren hukuki süreçlerle karşılaşabilir. Bu yüzden satış bedeli, tescil tamamlandıktan sonra ödenmelidir.
SicilAI olarak önerimiz: gemi alım satımında ve gemi ipoteği tesisinde süreci yalnızca sözleşmeye değil, güncel sicil kaydına ve tescil talebinin zamanlamasına göre yapılandırın.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.